— 428 — 
groene chlorophylkorrels, die alleen hier en daar eene minder 
intensieve kleur en geringere grootte bezaten, dan in de gezonde 
gedeelten van het blad. Slechts zeer zeldzaam kon echter eene af- 
gestorven pallisadencel in de blorokplekken waargenomen worden. 
Hetzelfde geldt ook van de diepere lagen van het bladmoes 
tot de aan den benedenkant van het blad gelegen epidermis. 
Misschien waren deze mesophyllcellen wel in de blorokplekken iets 
rijker aan korrelige inhoudsstoffen. Met zekerheid kon ik dit echter 
niet aantoonen. Dit is daarom zeer moeilijk, omdat ook in de 
normale bladeren verschillende korrelige inhoudsstoffen voorkomen, 
waarvan overigens de het eerst in het oog vallende uit calcium- 
oxalaat bestaan. 
Binnen de nervatuur van het blad heb ik in de blorokplekken 
geene verdachte verschijnselen kunnen waarnemen. 
Met nadruk wil ik er echter in dit kapittel nog op wijzen, dat 
ik in de blorokzieke bladeren geene waarnemingen kon doen, die 
de aanwezigheid van parasitaire organismen van welken aard ook 
in de tengevolge van blorokziekte afster vende bladeellen waarschijnlijk 
maakten. Ik geloof ook, dat van de tot nog toe in plantendeelen 
aangetoonde parasitaire organismen alleen bacteriën aan de waar- 
neming konden ontsnapt zijn. Deze konden wel onder de ver- 
schillende korrelige inhoudsstoffen van de blorokzieke bladeren 
hier en daar verborgen geweest zijn, zonder dat zij dadelijk als 
zoodanig herkend waren. Zij zouden hier ook met volkomen ze- 
kerheid waarschijnlijk alleen door eene voor dit doel geschikte 
kleuringsmethode aan te toonen zijn, wat in vele gevallen met 
groote moeilijkheden verbonden is. Tot nog toe hebben ook alle 
mijne in dit opzicht genomen proeven negatieve resultaten gegeven. 
Zijn nu echter ook bacteriën niet in de blorokzieke bladeren 
aanwezig, dan moeten wij aannemen, dat de blorokziekte òf 
in het geheel geene parasitaire ziekte is, òf door eenen parasiet 
wordt veroorzaakt, die in een under gedeelte der koffieplant zijn 
woonplaats heeft en door vergiftige afscheidingen, schadelijke in- 
fluenceering op het chemismus der plant of soortgelijke verschijn- 
selen, het afsterven der opperhuidcellen veroorzaakt. Om nu 
eerst daaromtrent te kunnen beslissen of de laatste veronderstelling 
juist is, werden ook de andere weefsels der blorokzieke koffie 
planten op aanwezigheid van parasitaire organismen of andere pa- 
thologische verschijnselen onderzocht; maar dit onderzoek heeft 
