— 459 — 
Het is evenwel een onderwerp waarop reeds vroeger door 
den Heer Nerscrer in dit tijdschrift de aandacht werd geves- 
tigd, dat in nauw verband staat met de volkswelvaart 
en mag het niet als onverschillig worden beschouwd of 
de bevolking van Java een bron van inkomsten meer be- 
zit, dan op het oogenblik het geval is. 
Zeer leerzaam is in dit opzicht hetgeen in deze richting 
in Afrika gebeurt, vooral van Dwitsche zijde. 
In het begin van dit opstel maakte ik er gewag van 
dat vooral van Fransche zijde zeer vóór de kultuur van 
lianen geïĳjverd wordt, en wel met het oog op de mecha- 
nische bereiding van caoutchouc uit bast. 
De ook in Nederlandsch-Indië bekende Dr. YERSIN, de 
ontdekker van het serum tegen de pest, doet in het „ Bu/- 
tetin Heonomique de U Indo Chine No. 29 —1900 pag. 641.” 
evenwel eene mededeeling, welke niet overeenkomt met 
de uitkomsten elders verkregen. 
Hij drukt zijn verbazing uit, dat door hem in de basten 
van gekapte en gedroogde Manthot, Ficus en Hevea geen 
spoor van ecaoutchouc werd aangetroffen, hoewel deze zelf- 
standigheid bij insnijding der levende boomen steeds in 
overvloed aanwezig was 1). 
Dr. P. vAN ROMBURGH van 's Lands Plantentuin te Buiten- 
zorg spreekt nergens van zulk een ondervinding, hoewel hij 
o. a. in het jaarverslag van dien botanischen Tuin over 1898 
de uitkomst mededeelt van het mechanisch bewerken van 
drogen Hevea-bast. 
De oorzaak van de voormelde ondervinding van Dr. YER- 
SIN is mij onbekend, doch moet ik hier de aandacht vestigen 
op hetgeen de bekende planten-en zaadhandelaar A. GODE- 
1) Op Java geoogste bast van Castilloa en Ficus, die naar Singapore 
gezonden werd, ter verwerking op caoutchouc gaf daar zeer bevredigende 
resultaten. 
Ook werden in eene fabriek te dier plaatse basten van doode lianen 
verwerkt, die lang geleden door de inlanders getapt waren. De op- 
brengst was zeer goed en het product van goede qualiteit. 
(Noot van de Redactie.) 
