— 412 — 
uit een der bamboeskokers in den sawahdijk uit een hooger 
naar een lager vak toevloeit. Door den val van het water 
wordt de klapperdop in bengelende beweging gehouden, 
in welke beweging hij telkens in aanraking komt met een 
daarachter in den grond gestoken bamboe, zoodat er een 
voortdurend klappend geluid ontstaat. 
Op hetzelfde beginsel, met een waterstraal als drijf kracht, 
berust een ander werktnig, dat bestaat uit een bamboe 
van twee geledingen, onderling gescheiden door het tus- 
schenschot hetwelk men heeft gespaard. Het gedeelte bo- 
ven dit tusschenschot wordt gaaf gelaten, het benedeneind 
gespleten. Vlak onder dit tusschenschot is de bamboe 
doorboord. Door dit gaatje wordt een pennetje gestoken, 
waaraan de bamboe tusschen twee stijltjes bevestigd wordt. 
Daar het onderstuk van de bamboegeleding langer is dan 
het bovengedeelte, blijft zij in schuinen stand. Men 
plaatst haar zoo, dat het topeinde onder een water- 
straaltje blijft. Heeft de bovenhelft zich gevuld, dan wordt 
de bamboe topzwaar; zij kantelt om, giet zelf haren 
inhoud uit, maar slaat dan dadelijk terug. En daar ter 
hoogte, waar dit ondereind op den grond terecht komt, 
een steen geplaatst is, zoo veroorzaakt die terugslag een 
kleppend geluid. 
Van werkelijk vernuft getuigt de pantjoerëndang, waar- 
van het samenstel aan een waterwiel doet denken. De 
schoepen bestaan uit gespleten bamboe. Vóór dit minia- 
tuur waterwiel hangen aan een horizontaal latje eenige 
bamboekokers van verschillende afmetingen af aan touw- 
tjes van ongelijke lengte, waarmede de schoepen in hare 
ronddraaiende beweging telkens in aanraking komen. Naar- 
gelang de bamboekokers langer of korter en grooter of 
kleiner van omvang zijn, naar die mate brengen zij een 
lichter of zwaarder geluid voort. De pantjoeröndang her- 
innert eenigermate aan een angkloengspel, doch is uitter- 
aard eentonig. 
Om de hiervoren met een enkel woord vermelde en 
