— 480 — 
De laatste tabak is afkomstig van een lichten zandgrond ; 
de beide eerste van een zwaren bodem. 
De chloorverbindingen bewegen zich zeer gemakkelijk 
in den grond; door het regenwater worden ze naar die- 
pere lagen gespoeld en kunnen op deze wijze zelfs geheel 
worden weggewasschen, vooral in zandigen grond. In een 
zwaren, kleiachtigen bodem blijven ze meer hangen en 
stijgen in droge tijden met het grondwater naar boven. 
Het is ook mogelijk, dat door de nabijheid der zee het 
grondwater veel chloriden bevat; dat de tabak daardoor 
rijker aan chloor wordt, toont één der 15 door vaN BizeErT 1) 
onderzochte Deli-tabakmonsters aan. 
Het chloorgehalte van den bodem is dus van invloed 
op dat der tabak. Een scheikundig onderzoek van den 
bodem kan hierin evenwel weinig licht verschaffen. 
Behalve uit den grond kan de tabaksplant zich van 
chloor voorzien uit de toegevoegde meststof, indien deze 
dit bestandeel bezit. Reeds uit de werken van SCHLOESING 
en NeszreR blijkt, dät het chloor der meststoffen overgaat 
in de tabak. Uit NeszLeR’s proeven volgt zelfs, dat reeds 
betrekkelijk kleine hoeveelheden chloor in staat zijn de 
tabak rijker aan dit bestanddeel te maken 2), 
De met kalium- en natriumchloride 3) bemeste tabak 
bevatte het grootste percentage aan chloor, ongeveer 10 à 20 
keer zooveel als de tabak, welke met chloorvrije zouten 
was bemest. De met kaliumsulfaat (zwavelzure kali) bemeste 
abak vertoonde weer een hooger chloorgehalte; maar het. 
gebruikte kaliumsulfaat was verontreinigd met 7 pCt. chloor- 
metalen. Indien wordt aangenomen dat dit „kaliumsulfaat’ 
bestond uit 93 pCt. zwavelzure kali en 7 pCt. chloorkalium, 
dan komt op 55 pCt. kali ongeveer 3,4 pCt. chloor voor en 
een met dit „kaliumsulfaat” bereide „guano” van 10 pCt. 
1) Mededeelingen uit ‘sLands Plantentien XXX, 
2) Zie Neszrer, der Tabak, 
3) Het kaliumchloride en het natriumchlorde bevatten resp. op 63 pCt 
kali, 47 pCt. chloor; en op 51 pCt. natron 60 pCt. chloor. 
