— 537 — 
hevigheid optreedt, dat de plant, welke werd aangetast 
er bepaaldelijk schade van ondervindt, kwam het echter 
hoogst zelden. Evenmin vroeg men zich af of wellicht 
door eene verandering in de omstandigheden van cultuur 
of omgeving, de cultuurplant zelve niet aanleiding kon 
geven tot een zoodanige uitbreiding der parasiet, dat de 
cultuur van het gewas ten slotte benadeeld werd. 
Reeds meerdere jaren geleden, mocht ik in dit zelfde tijd- 
schrift er op wijzen, hoe alle mogelijke kunstmatige be- 
strijdingsmiddelen bij eene plantenziekte, ten achter staan 
bij de goede zorg voor den aanplant en een goede keuze van 
terrein en klimaat. 
In de laatste jaren is er gelukkig een verandering ten 
goede opgetreden; men heeft ingezien, dat, wil men serieus 
eene plantenziekte bestrijden, het niet moest blijven bij een 
beschrijving der ziekteverschijnselen en een botanischen 
naam voor de parasiet, benevens enkele termen voor de 
weefselveranderingen in de plant, die met het optreden der 
parasiet gepaard gaan, maar dat de wetenschappelijke 
studie der cultuur en de kennis der omstandigheden waar- 
onder de plant ziek werd een voorname plaats toekomt. 
Eene uiting nu van deze nieuwe richting was de voor- 
dracht van SorAUER op het Parijsche congres over „de 
praedispositie voor parasitaire ziekten.” Hoewel ik met 
de beschouwingen over parasitisme niet instem, zooals 
die door SorAuveRr werden voorgesteld, als zoude deze name- 
lijk een natuurlijken vorm van symbiose zijn, zoo waren 
toch de feiten, die hij mededeelde, door onderzoek verkre- 
gen, vooral bij ziekten van het graan en enkele vrucht- 
boomen in Europa, zeer de aandacht waard. Het was 
daarbij o. a. gebleken, dat wêersomstandigheden grooten 
invloed uitoefenen op het schadelijk of niet schadelijk op- 
treden eener parasiet en kon in speciale gevallen worden 
aangetoond, hoe de vochtigheidstoestand der lucht, de meer 
of mindere zonneschijn en wind invloed hebben. 
Deze invloed was zeer zeker reeds lang erkend, maar 
Teysm. XII. 36 
