en 
juiste waarnemingen met het oog op het optreden van 
plantenziekten waren echter nog slechts weinige. 
Een ieder, die zich met onderzoek van plantenziekten 
heeft bezig gehouden, weet maar al te zeer, hoe dikwerf 
het voorkomt, dat kunstmatige infectie's niet gelukken bij 
een andere plant dan dezelfde als waarop de parasiet op 
een of ander deel werd aangetroffen. Er moet bij de cul- 
tuurplant zelve een zekere praedispositie zijn, wil de 
parasiet op haar kunnen gedijen en ook dan nog moeten 
zekere omstandigheden . zoodanig samenwerken, dat de 
parasiet schadelijk kan worden. Trouwens een ieder 
kan zulks dagelijks zelve waarnemen; er is bijna geen 
plant of men vindt op een blad of den stam wel een 
of ander vreemd organisme, dat wellicht plaatselijk eenige 
cellen of een klein weefselgedeelte heeft gedood. Toch 
zal men daarom van zulk een plant nog niet zeggen, dat 
zij ziek is of dat de parasiet het leven der plant bedreigt. 
Wij mogen het eenigszins vergelijken met ons eigen 
lichaam, dat dikwijls een vrij groot aantal organismen 
herbergt, die niets met een volkomen normaal mensch 
hebben uit te staan, maar daarom nog zal geen onzer er 
over denken zich ziek te verklaren, tenzij de vreemde 
organismen zoo toenemen, dat zij wel schadelijk worden, 
hetzij, doordat zij te zeer onze levenskrachten in beslag 
nemen, of afscheidingsprodueten geven in zulk een hoeveel- 
heid, dat ons lichaam er onder lijdt. 
Evengoed nu als gepaste hygiënische maatregelen 
daarop doelen om ons lichaam bestand te doen zijn tegen 
de aanvallen van bovenbedoelde organismen, of om de 
vreemde organismen in bedwang te houden doordat zij een 
minder goeden voedingsbodem in ons lichaam vinden, zoo 
moet ook de hygiëne der plant er voor weten te waken 
dat b. v. een bladschimmel, die zich nu nog slechts in 
enkele vlekjes op het blad uit, niet het geheele blad over- 
woekert en de plant van een gedeelte harer nuttigste 
organen berooft. 
