— 516 — 
Tegenover dit twaalfta! staan een drietal tabakken G,H,,en Q, 
welke vrij veel zwavelzuur bevatten. 
Van deze drie zijn de twee eerste bemest met de gewone hoe- 
veelheid guano (13 en 15 gram) en is de derde onbemest gebleven. 
Q wordt beschreven als een lage, dicht bij de zee gelegen grond, 
welke liever niet voor de tabakscultuur gebruikt moest worden. 
De tabak stond onder het direct bereik van het grondwater, dat 
daar veel sulfaten bevat. 
De beide andere tabakken, G en H‚, zijn gegroeid op kleigronden 
onder ongunstige omstandigheden. Bij H‚ wordt meegedeeld, dat 
de tabak afkomstig is van een zeer slecht gelegen terrein; door 
de lage ligging was het land aan overstroomingen blootgesteld 
en ondervend ook de tabak nadeel van de groote vochtigheid in den 
ondergrond en het ongunstige weder. Deze lage ligging en de structuur 
van den grond heeft het wegspoelen van zwavelzure zouten (en 
chloriden) naar diepere lagen minder gemakkelijk gemaakt. Ge- 
durende den ganschen groei bleven ze dus voor de tabak beschikbaar. 
Ten slotte wordt van G meegedeeld, dat door de droogte de concen- 
tratie der zouten in den bodem schadelijk voor de tabak is geweest, 
Ik moet hier opmerken, dat alleen vermeld worden de analyses 
van de met guano” bemeste tabakken G en H,‚ en geen contrôle- 
proeven met onbemeste tabak worden meegedeeld. Het is dus 
moeilijk uit te maken, in hoeverre het zwavelzuurgehalte in de tabak 
veroorzaakt wordt door de zwavelzure zouten der guano”. In 
allen geval, en dit vermeldt trouwens vaN Biverr ook, is de 
abnormale weersgesteldheid in verband met de geaardheid en de 
ligging van den bodem zeer zeker mede schuld aan het te hooge 
zwavelzuurgehalte in de tabak. 
Het is zeer opmerkelijk, dat de vijf met ‚„guano’’ bemeste tabakken, 
welke weinig zwavelzuur bevatten, alle afkomstig zijn van gronden, 
gekarakteriseerd als min ot meer humusachtige aschlagen. De vraag 
rijst of niet juist bij deze gronden het zwavelzuur der guano” 
gemakkelijk wordt weggespoeld. Daartegenover staan dan de minder 
doorlatende kleigronden. 
Behalve de min of meer doorlaatbaarheid van den bodem komt 
hier zijn absorptievermogen ter sprake. Dit is eene eigenschap van 
alle vruchtbare grondsoorten om opgeloste stoffen in zich optenemen, 
zoodat de doorfiltreerende oplossing veel armer aan deze stoffen 
weer uit den bodem te voorschijn komt. 
