— 518 — 
Voor de andere meer doorlaatbare gronden blijkt dit gevaar veel 
kleiner te zijn, maar zal zeker eenigermate bestaan onder zeer 
abnormale weersomstandigheden. Het is evenwel de vraag of bij 
eene dergelijke ongunstige weersgesteldheid, dat in een goed doorlaat- 
baren en goed bewerkten bodem toch het zwavelzuur in den bouwkruin 
aanwezig blijft, desondanks wel iets van de tabak zal terechtkomen. 
In de eerste plaats verdienen dus de kleigronden onzen vollen aandacht, 
Er moeten pogingen aangewend worden om deze meer doorlaatbaar 
te maken. 
Goede grondbewerking en drainage kunnen hier reeds veel verbeteren. 
Ook proefnemingen met toevoeging van kalk verdienen aanbeveling. 
Met deze toevoeging wordt beoogd een diep ingrijpende verandering 
in de ligging en de structuur der bodemdeeltjes, zoodat zij in plaats 
van samenhangende, dicht geslibde lagen, een groot aantal niet of minder 
samenhangende korreltjes vormen, die onderling door grootere tusschen- 
ruimten van elkaar gescheiden zijn. 
Toetreding van lucht, snellere afvoer van overtollig water, opheffing 
van de zure reactie, het assimileerbaar maken van plantenvoedsel in 
den bodem, zijn in het kort de voordeelen, die van de kalktoevoeging 
te wachten zijn 1). Omtrent de wijze van toevoeging en de te gebruiken 
hoeveelheid deelt vaN Bijrerr het volgende mede. (Zie Teysm. 10de 
Jrg, Proefveld op Mabar). Per veldje van 100 M2 wordt 15 Kg. onge- 
bluschte kalk gebracht; deze op het veldje voorzichtig met niet te veel 
water gebluscht ten gevolge waarvan zij in een fijn poeder uit elkaar 
valt, dan gelijkmatig uitgestrooid en plm. Wp voet diep ondergewerkt. 
Dit moet geschieden twee maanden voordat er geplant wordt. De verdere 
behandeling van den grond en van de tabak vindt op de gewone wijze plaats. 
sehalve grondbewerking, drainage, kalktoevoeging oefent ook reboisage 
goeden invloed op de bodemstructuur uit. 
Wat de bemesting betreft, het verdient ten zeerste aanbeveling proeven 
te nemen met eene kali- en stikstof bemesting in den vorm van kali- 
salpeter. In de eerste plaats wordt dan geen zwavelzuur toegediend. In 
de tweede plaats wordt de stikstof aan de plant ter beschikking gesteld 
in den vorm van nitraatstikstof, Hieraan is tweeërlei voordeel verbonden. 
De ammoniakstikstof moet eerst omgezet worden in nitraat: stikstof 2) 
1) Zie Dr. A. vAN Bijvert, Mededeelingen uit ’s Lands Plantentuin, XLIII 
Blz. 37 en 38 (ook Teysmannia, 10den Jrg. Blz. 130). 
2) Kosvrany meende nog, dat de tabak nauwlijks in staat was nitraat- 
stikstof optenemen. Door Marser is de onhoudbaarheid dezer bewering voldoen- 
doende aangetoond. 
Uit de latere onderzoekingen van Prrscm, Mürrz Mazúe.a. is gebleken, dat 
planten wel stikstof in andere verbindingen kunnen opnemen, maar dat voor de 
teeltgewassen salpeter een zeer veel beter stikstofvoedsel is dan ammonia-zouten- 
