658 
4. NoorTMUSKAAT. 
In Midden-Java werd mij een nootmuskaatboom getoond, díe door 
eene ziekte was aangetast, die door Janse onder den naam van 
„bastziekte” uitvoerig is beschreven. Men deelde mij ook mede, 
dat ten gevolge van deze ziekte reeds verschillende boomen een 
meer of minder groot gedeelte van hun kruin hadden verloren. 
Na het op stomp kappen vormden deze boomen echter weer gezonde 
uitloopers. De oorzaak van deze ziekte, die in het cambium schijnt, 
te beginnen is nog niet vastgesteld. 
Buitendien werd op dezelfde onderneming ook hier en daar waar- 
genomen, dat enkele kleinere takken plotseling afstierven. Het 
komt mij waarschijnlijk voor, dat wij hier met eene schimmelziekte te 
doen hebben; met zekerheid heb ik, echter de oorzaak daarvan niet 
kunnen vaststellen. Overigens heb ik in weerwil van nauwkeurig 
zoeken, alleen takken kunnen vinden, die reeds geheel waren 
afgestorven, en geene, die in de eerste ziektestadiën zich bevonden, 
wat natuurlijk voor het vaststellen der ziekteoorzaak veel beter 
geweest ware. 
Op de kweekbedden van nootmuskaat werden aan de bladeren 
der jonge planten twee verschillende soorten van schildluizen 
(Chionaspis dilatata en eene Aspidiotus sp.) waargenomen, die 
blijkbaar een achterlijk blijven van de bedoelde planten veroorzaakten. 
5. ERIODENDRON ANFRACTUOSUM {„RANDOE”). 
Op een in Oost-Java gelegen koffieland vond ik aan eenige jonge 
randoeplanten aan de jonge bladeren en stengeldeelen zwarte plek- 
ken, die veel op de op Cacao door Helopeltis veroorzaakte plek- 
ken geleken. Na kort zoeken werden op deze planten ook eenige 
larven gevonden, die blijkens het op den rug aanwezige speldje tot 
het geslacht Helopeltis behooren. Overigens heb ik deze wantsen 
elders nog nooit op randoe aangetroffen en ik houd het dan 
ook voor zeer waarschijnlijk, dat deze plant slechts bij uitzon- 
dering — misschien bij gebrek aan ander voedsel —daardaor 
wordt aangetast. 
Bij deze gelegenheid wil ik hier nog opmerken, dat ik den in een 
vroeger reisverslag genoemden boorder 1), die in de jonge takken 
1) Vergel. Teysmannia, Deel XI, blz. 446. 
