^ 32 -- 



verkleuring van de bladlobben ontstond. De grijsgroene ver- 

 droogde gedeelten van het blad (die op nevenstaande foto 

 van een zieke Manihotplant duidelijk te zien zijn), namen lang- 

 zamerhand de geheele bladoppervlakte in. Opvallend was het, 

 dat de bladstelen stijf bleven staan, terwijl de bladvlakte geheel 

 afgestorven was. Bij de meeste andere slijmzieke planten hangen 

 ook de biadstelen s'ap neer. 



Bij deze plant gaat dus de ziekte gepaard met veel meer 

 zich uitende opdrogingsverschijnselen dan anders meestal het 

 geval is. Bij onderzoek bleek ook, dat de houtvaten ernstig 

 in disorder waren in stam en wortel, zelfs in een relatief 

 vroeg stadium van de ziekte ; bacteriën kwamen „en masse" 

 er in voor. 



Het leek mij van belang met zekerheid vast te stellen, dat 

 wij hier inderdaad te doen hadden met een rubberziekte, ver- 

 oorzaakt door Bacillus Solanacearum Erw. Sm., den verwekker 

 der slijmziekte. 



Hiervoor werden in de eerste plaats culturen met bacterie- 

 materiaal uit de zieke Manihotplantjes ingezet. In pas aan- 

 getaste planten werd een bacterie bijna direct in reincultuur 

 verkregen, die, wat haar microscopische kenmerken aanging, heel 

 veel met Bac. Solanacearum overeen kwam. Door reincultuur 

 op steriele aardappelen werd vrijwel algeheele zekerheid verkre- 

 gen. De bacterie-kolonies nemen n. 1. op dezen voedingsbodem 

 na zekeren tijd een grijs tot gitzwarte kleur aan, wat voor 

 Bac. Solanacearum kenmerkend is. 



De aardappelen werden op 17 Maart 1917 met een reincul- 

 tuur geënt. De kolonies, die, zooals het hoorde, de eerste 

 dagen in cultuur vuilwit bleven, hadden op 23 Maart een 

 bruinachtige kleur aangenomen, om reeds op 26 Maart geheel 

 zwartgekleurd te zijn. Dit stemt geheel overeen, èn wat kleu- 

 renschaal èn wat tijdstip van optreden der kleurschakeeringen 

 betreft, met een reeks waarnemingen over Bac. Solanacearum 

 uit andere voedsterplanten, die ik indertijd heb gedaan en 

 waarover binnen kort elders een bericht zal verschijnen. 



M. i. is een positieve uitslag van de z. g. ,,aardappeIproef" 

 voldoende om de identiteit van Bac. Solanacearum vast te stellen. 

 Om echter allen twijfel uit den weg te ruimen kan ten over- 



