— 75 — 



die van den achteruitgang van vegetatief voortgeplante soorten, 

 als die van de variabiliteit van den aardappel later wat uitvoeriger 

 zal bespreken. 

 Voorloopig zij slechts het volgende opgemerkt: 



I. De vraag, of de achteruitgang der aardappelsoorten meer 

 een ouderdoms- dan wel meer een ziekteverschijnsel is. ligt bui- 

 ten het onderwerp, dat ik behandelde. Ik besprak immers slechts 

 de vraag, of door selectie binnen de kloon iets bereikt kan worden 

 en, daar het bleek, dat deze vraag ontkennend beantwoord moest 

 worden, zocht ik een verklaring te vinden voor het feit, dat men 

 in de practijk wél meende resultaten te hebben verkregen met 

 zulk een selectie binnen een bepaalde aardappelvariëteit; zulk 

 een verklaring meende ik, dat gevonden kon worden door aan 

 te nemen, dat bij deze selectie uitgegaan was van een soort, die 

 reeds in meerdere of mindere mate behept was met ziekten, in 

 't bijzonder z. g. „degeneratie-ziekten" en dat door het elimi- 

 neeren van zieke en het behouden van gezonde planten een 

 vooruitgang was verkregen. 



De groote strijdvraag, of de achteruitgang, dien wij bij alle aar- 

 dappelsoorten, bij de eene soort reeds zeer spoedig, bij de andere 

 minder spoedig, zien optreden, gedeeltelijk moet worden be- 

 schouwd als een ouderdomsverschijnsel, die strijdvraag ligt ge- 

 heel buiten het (jebied, dat ik in mijn artikel betrad. Want zelfs 

 de meest fanatieke voorstander van de ouderdoms-hypothese zal 

 niet ontkennen, dat de aardappelvariëteiten bovendien lijden aan 

 „degeneratieziekten", nl. „bladrol" en „mozaïek"', en dat deze 

 ziekten met de knollen weer overgaan op het nageslacht van de 

 planten, die door deze ziekten zijn aangetast; en hij zal het 

 eveneens met mij eens zijn, dat men een stam, die aan deze 

 ziekten lijdt, zuiveren kan en haar productie weer eenigermate, 

 misschien zelfs grootendeels op peil kan brengen door alleen 

 van de gezonde planten poters te nemen. De meest verstokte 

 aanhanger van de ouderdomshypothese zal dus geen bezwaar 

 behoeven te hebben om met mijn betoog mee te gaan. 



De heer Koens schijnt zelf gevoeld te hebben, dat hij de 

 kwestie van den achteruitgang der aardappelsoorten er wel eenigs- 

 zins met de haren bij had gesleept; immers hij acht het niet 



