I 



- 123 - 



tijm en gelatine worden uit beenderen, huiden en kraakbeen der 

 dieren gewonnen en zijn organische, stikstofhoudende verbindingen, 

 welke tot de eiwitten (klasse albuminoiden) gerekend worden. De 

 lijm is in koud water onoplosbaar, zwelt echter sterk op, wanneer 

 men haar lang daarin laat liggen. Zij is oplosbaar in kokend water 

 en vormt daarmede een colloidale oplossing, welke bij het afkoelen 

 tot een homogene massa stolt. 



Lijm en gelatine worden uit oseïne, een bestanddeel der beende- 

 ren, gevormd. Osseïne (van het Fransche „os") is een kleurlooze 

 doorzichtige stof, onoplosbaar in koud water, echter wel oplos- 

 baar in warm water, waarmede het zich verbindt en de zoogenaam- 

 de «-gelatine vormt. 



Wordt deze oplossing lang gekookt, dan ontstaat hierdoor de 

 zoogenaamde - gelatine, welke niet meer stolt. Het gelatineeren 

 wordt door aanwezigheid van glycerine en natriumsuifaat en 

 -acetaat begunstigd. Chloor-, broom- en jadiumzouten werken de 

 gelatineering tegen. 



De verandering van oseïne kan nog verder gevoerd worden, het 

 kan in zure oplossing pyrrol, homopyrrol en zelfs glycocol vormen, 

 in een alkalische oplossing echter wordt de gelatine gepeptoniseerd, 

 waarbij zich een neerslag vormt, dat bestaat uit apogelatine en 



pepton. 



Wij willen echter ons hier niet in de gecompliceerde eiwitchemie 

 verdiepen en gaan tot de beschrijving van de fabricatie van lijm over. 



Zooals vroeger gezegd, wordt de lijm uit beenderen en uit minder-* 

 waardige huiden als ook uit huiden- en lederafval gewonnen, waar- 

 bij de hoedanigheden van het verkregen product niet alleen van de 

 keuze der grondstoffen afhangen, maar ook in hooge mate van de 

 werkwijze. Beginnen wij met de winning van lijm uit beenderen en 

 bestudeeren wij de verschillende methoden daarvoor. 



Lijm uit beenderen. 



De Europeesche lijmfabrieken krijgen twee soorten van been- 

 deren; 1. beenderen uit het eigen land, 2. beenderen, welke uit Indië 

 en Z. Amerika geïmporteerd worden. 



Deze laatste worden op hooger waarde geschat, daar zij reeds 

 door inwerking van de tropische zon en regen schoon gemaakt zijn 

 en bijna geen vet bevatten, ze worden daarom voor de winning van 



Teysmacnia, afl. 3 9 



