— 158 — 



bruikbaarheid van zijn methode voor de meest uiteenioopende 

 gevallen zou beproefd worden. 



Begonnen werd met de bepaling van de hoeveelheid verweerings- 

 silikaten in „onvenveerde" vulkanische asschen. Het groote voor- 

 deel van het experimenteeren met dit object ligt o.a. in de 

 omstandigheid, dat men voor asschen, in tegenstelling met de 

 andere vulkanische gesteenten dezelfde analytische methoden 

 kan volgen als bij het onderzoek van gronden. 



Worden nu onverweerde asschen onderworpen aan de door 

 Van Bemmelen voorgeschreven extracties ter bepaling de/ z.g. 

 ,, onverweerde silikaten" ') dan \\ orden, zooals achterstaande tabel 

 aantoont, van deze efflaten ongeveer 30-40pCt. in oplossing 

 gebracht. Alleen op deze gegevens afgaande zou geconcludeerd 

 moeten worden, dat „onverweerde' asschen tot ongeveer 40 pCt. 

 „verweeringssilikaten' kunnen bevatten en voor de kwalificatie 

 „vrij sterk verweerd" in aanmerking moeten komen I 



Daar verder het chemisch en mikroscopisch onderzoek mij 

 leerde, dat de fractie , verweeringssilikaten" hoofdzakelijk gevormd 

 werd uit de, in de asschen der Javaansche vulkanen zoo algemeen 

 als hoofdbestanddeel optredende kalknatronveldspaten en vul- 

 kanisch glas, kwam .ik tot het besluit, dat bij nagenoeg alle gron- 

 den, welke geheel of voor een niet te klein deel bestaan uit vul- 

 kanische asschen, dus waarschijnlijk bij meer dan de helft onzer 

 Javagronden langs den bovenaangegeven weg een ook maar ruwe 

 scheiding tusschen verweer inosproducten en onverweerde minera- 

 len niet tot stand gebracht kan worden. 



Wordt nu in aanmerking genomen dat, in tegenstelling met 

 hetgeen Van Bemmelen o. a. bij de door hem onderzochte 

 Nederlandsche kleigronden heeft vastgesteld, door de bepaling 

 van onverweerde mineralen als verweeringsproducten een deel 

 dier onverweerde mineralen steeds invloed uitoefent niet alleen 

 op de langs buven aangegeven weg gevonden hoeveelheid, doch 

 ook op de aldus opgespoorde samenstelling der in bovenbedoelde 



1) Het voorschrift, hiervoor opgenomen in c'e gecodificeerde voorschriften is 

 door zijne onvoiledij^heid misleidend; hiermede bepaalt men n 1. het residu 

 A, d i. bet residu verkregen na de zoutzuur-loog-extractie, terwijl de z g. 

 „onverweerde silikaten", dus residu B, pas afgescheiden worden na uittrekken 

 van het R. A met sterk zwavelzuur -t- verdunde loog. 



