— 166 — 



Ten slotte moge hier de beoordeeling volgen van nog een 

 andere groote touwfabriek: 



„De vezel is voor sommig werk niet ongeschikt, hoewel deze, 

 „zooals reeds werd opgemerkt, bij de eigenlijke touwvezels moet 

 „achterstaan, wat kracht betreft en denkelijk ook duurzaamheid, 

 „al hebben wij ook ten opzichte der laatste eigenschap geen 

 „proeven kunnen nemen. Wanneer de producent dus met een 

 „lageren prijs genoegen wil nemen dan voor goede Manilla- en 

 „hennep-vezels wordt betaald, is er misschien afzet te vinden"'. 



Tot hiertoe zijn wij nu gevorderd. Thans is weer het woord 

 en de daad aan hen, die Crotalaria planten. Zij zullen moeten 

 uitmaken, of een nog beter gereinigde vezel van de Crotalaria 

 usaramoensis te bereiden is, en zoo ja, — tegen een prijs, die 

 ligt tusschen die van Sunn-hennep en Manilla-hennep. 



Die planters zullen goed doen, er de later verschenen voor- 

 dracht 1) van den Heer Bley nog eens op na te lezen, en daar- 

 van in 't bijzonder zich de volgende zinnen in 't oor te knoopen. 



,,0m weinig takken en mooie dunne stammetjes te verkrijgen, 

 ,, dient men dicht uit te zaaien" (blz. 231). 



,,Het rotingsproces luistert nogal nauw, en kan daarom (vooral 

 „in den beginne) niet aan den eersten den besten Inlander wor- 

 „den overgelaten" (blz. 233). 



„Het wasschen na de roting moet bij de Crotalaria-vezel gron- 

 diger geschieden dan in den beginne werd gedacht ' (blz 233). 



Inderdaad op deze wassching en zuivering kan niet uitdrukke- 

 lijk genoeg de aandacht worden gevestigd. 



Dan is verdere bewerking volmaakt overbodig; dat doet de 

 fabriek wel. Als zij maar vezel krijgt, die van top tot uitersten 

 voet in 't zelfde machinale proces te verspinnen is. 



Met groote belangstelling zien wij de resultaten der planters tege- 

 moet. Zooals de zaak tot nu toe staat, is de kans op zakkenfa- 

 brikatie gering, die op touwfabrikatie van Crotalaria-vezel zeer 

 hoopvol. Moge de toekomst de verwachtingen van heden overtreffen ! 



W. M. V. Helten. 



1) In de Publicaties van het Ned.-Indiscli Landbuiiw Syndicaat- 12 Jg. — 7e 

 Afl. (1920), onder den titel: „Is zakkenfabrikatie in Ned. Indië mogelijk?" 



