— 193 — 



Gaan we uit van ijs van 0^ en voegen we daaraan zout toe, dan 

 zal het zout trachten een oplossing te vormen, Daartoe moet echter 

 het ijs smelten. Zoowel voor het oplossen van zout in water, 

 als voor het smelten van ijs is warmte noodig. Wordt deze niet 

 van buiten aangevoerd, dan zal ze aan het ijs en zout zelve 

 onttrokken worden. Indien er veel ijs en weinig zout is, zal er 

 een evenwichtstand bereikt worden. We zullen dan hebben pekel 

 en vast ijs van een temperatuur beneden O*. 



Afkoeling kunnen we verder krijgen door verdamping van 

 vloeistoffen. We zien dit bijv. aan het koelblijven van water in 

 een poreuzen aarden pot. 



De eerste ijsmachine dateert uit 1859 en werd geconstrueerd 

 door Carré, je werking van deze machine — een z. g. ,, absorp- 

 tie machine" — berustte op het absorbeeren van ammoniakgas 

 door water, waarbij vloeibare ammoniak verdampt, wat het 

 ontstaan van koude ten gevolge heeft. Deze allereerste machine 

 was van zeer primitieve constructie. Het proces is later veel 

 verbeterd, o. m. continu gemaakt. Verder was de vervanging 

 van absorptie door compressie een enorme schrede voorwaarts. 

 Bij de „compressiemachines" ontstaat de koude tengevolge 

 van de verdamping van gassen, die van te voren sterk zijn 

 samengeperst, bv. koolzuur, dat eerst tot vloeibaar koolzuur is 

 geperst. 



Terwijl nu verwekken van kunstmatige koude tegenwoordig 

 geen moeilijkheden meer oplevert, kan dit van de toepassing 

 op het bewaren van levensmiddelen nog niet gezegd worden. 



De Nederlandsche Vereeniging van Koeltechniek heeft in 1920 

 een commissie benoemd, welke onderzoek zou doen naar de 

 wetenschappelijke en technische zijde van de vischccnserveering 

 door middel van bevriezing. 



De eerste werkzaamheden zijn verricht door de heeren van 

 Driest en Drooqleever fortuyn onder leiding van de Profes- 

 soren DE jONG en Boeke. 



Eigenlijke literatuur bestond over het onderwerp niet. Wel 

 was een en ander onderzocht over zoogdieren en gevogelte. 



Visch kan hier echter niet zonder meer mede vergeleken 

 worden, want deze is koudbloedig, terwijl ze soms invriezen in 

 de natuur kan doorstaan en verder met de huid en dikwijls met 



