- 301 - 



Heesters zijn in 't raiidboscli zeldzaam; maar ook kruiden 

 vindt men er slechts in weinige soorten. De grootste hieronder 

 is wel een sterk op Criniim asiaticiim L. gelijkende soort van 

 dat geslacht, met een dik, stamachtig rhizoom van H M. en een 

 wijd uitstaand boeket van forsche bladeren waar uit het midden 

 de J4 M. lange bloeistengel ontspruit, die een scherm van lange 

 witte bloemen draagt. Verder groeit hier en daar in grooten 

 getale bijeen een klein, groenwit-bloemig aardorchideetje. Er 

 zijn ook plekken, die een aaneengesloten grasformatie (Panicum) 

 vertoonen, en hier heeft 't bosch al heel weinig een tropisch 

 aanzien. 



Hier en daar vielen plekken op te merken, waar uit den hu- 

 niusrijken kleigrond tal van bleekbruine, vertakte worteltjes om- 

 hoog staken (fig. 5), die door een donkerbruin wortelmutsje 

 waren bedekt en niet zelden ter halver hoogte de resten van een 

 oude calyptra bezaten. 



Een voorzichtig onderzoek (want bij de eerste pogingen braken 

 de worteltjes steeds af) bracht aan het licht, dat zij op onge- 

 veer 40 cM. diepte vastzaten aan een stevigen, horizontaal ver- 

 loopenden wortel, die op zijn beurt (tot een lengte van 7^ M.) 

 bleek uit te gaan van . . . een rotanplant, een Calamus- 

 soort. Van een dergelijke plant gingen radiaal tal van derge- 

 lijke wortels uit, die elk een groot aantal van de beschreven 

 worteltjes omhoog zonden Zeer waarschijnlijk hebben wij hier 

 te doen met pneumatophoren; zij werden alleen in dezen dichten, 

 zuurstofarmen kleigrond gevonden; waar de grond losser was, 

 zooals aan den heuveloever der rivier, zag ik ze nooit. 



Wanneer wij nu onzen tocht vervolgen en ons van de rivier af 

 bewegen, zien wij het terrein, en daarmede de vegetatie sterk 

 veranderen. De grond daalt, geleidelijk of met min of meer steile 

 walletjes, eenige meters. Hooge boomen staan hier niet meer. Het 

 zijn lagere, zooals Baccaiirea, Barringtonia en eenige Myrtaceae 

 en Leguminosae, die hun plaats innemen. Wij zien reeds de open 

 plekken van het moeras en voelen de warmte ervan ons tegemoet 

 komen, in dit zonnige overgangsgebied is de flora rijk, maar wij 

 willen slechts enkele karakteristieke, overheerschende vormen 

 noemen. Onder de boomen nemen vooral twee soorten deze 

 plaats in, n.1.; Artocarpus incisa L. en Hibiscus tilUiceus L.; de 



