— 371 — 



De cultuur van de klapper wordt door den schrijver behandeld 

 met het oog op de europeesche grootcultuur. Daarvoor worden de 

 volgende voorschriften gegeven: 



Plantverband ') 10 X 10 M. of nog beter 11 X H M. of 

 12 X 12 M. 



Tusschencultuur uit den booze. 



Grondonderhoud : volkomen schoon houden. 



örondbewerking. Zoowel in jonge als in oude tuinen den grond 

 verscheidene malen per jaar H — ^/^ voet diep omwerken. 



Drainage. Draineerstelsel uitstekend in orde houden -) en 

 vanggoten geregeld uitdiepen. 



Bemesting. Bij het planten mest in de plantkuil toevoegen. 

 Verder vanaf het vijfde jaar geregeld bemesten met houtasch en 

 stalmest, waarvoor zoonoodig een veestapel moet worden aange- 

 houden. Bij gebrek aan stalmest katjangboengkil gebruiken. 



Aanplant van leguminosen als oroenbeniesters ten eenenmale 

 ongeoorloofd uit vrees voor klappertorren ! 



Ziedaar een reeks voorschriften, waarvan de toepassing in- 

 derdaad de bewering van den schrijver waar zou maken, dat 

 „daarvoor een reusachtige prestatie van kapitaal noodig is" en 

 „dat er bijna geen tropische cultuur bestaat, waarvan de aanleg 

 zoo kostbaar is". 



Evenwel, wee den man, die volgens deze voorschriften zijn 

 kapitaal zou gaan besteden, vertrouwend op de verzekering van 

 den schrijver, dat de zoo gedreven cultuur „als een der zekerste 

 geldbeleggingen in den kolonialen landbouw moet worden aan- 

 gezien" Een kleine berekening van het te verwachten rende- 

 ment kan ons doen zien, dat die reusachtige kapitalen, die Dr. 

 HuNGER in de klappercultuur wil steken, er zeker niet weer uit- 

 komen. 



1) De redeneerinf? op blz 95 over vierkants verband en ruitverband is er 

 geheel naast. Blijkbaar heeft de schrijver geen juiste voorsteUing gehad van 

 een ruitverband en gemeend, dat dit hetzelfde was als een verschoven vierkants- 

 verband Bij een werkelijk ruitverband staat een booiu op evengroote afstanden 

 van zijn zes buuiboomen. 



2). Deze altremeene regel voor het aanleggen vm een draineerstelsel wordt 

 gegeven naar aanleiding van West-Borneo, waar, onder zeer speciale condities, 

 klappers binnen het bereik van de getijbeweging geplant worden. 



