— 397 — 



van de oprichting van een centrale kan men bovendien de goed- 

 koopere productie op de boerderij stellen tengevolge van het 

 vereenvoudigen van het bedrijf. 



Samenvattende zien we dus, dat het melkvraagstuk zoowel 

 z'n economische als z'n hygiënische zijde heeft. 



Tot dusver is de zorg voor de zoötechnische en hygiënische 

 belangen aan de gouvernementsveeartsen opgedragen, van wie 

 echter door de veelzijdigheid van hunne werkzaamheden niet 

 verwacht kan worden, dat zij alle onderdeden intensief zullen 

 verzorgen; en de tijd van specialisatie schijnt mij meer dan 

 gekomen. Elk onderdeel vraagt op zich zelf de geheele aandacht 

 van een deskundige, die theoretisch en practisch volkomen op 

 de hoogte van z'n werk moet zijn. Wanneer ik dan ook in 

 den aanvang heb gezegd, dan veler samenwerking noodig is 

 om tot een goed resultaat te kunnen geraken, dan is dat in alle 

 deelen waar. 



We hebben noodig den zoötechnicus voor de verbetering en 

 de aanvulling van den melkveestapel, den landbouwleeraar voor 

 het aanplanten van nuttige grassen en voedergewassen en het 

 doen van proeven voor de conserveering van de voedingsge- 

 wassen, den dierenarts-hygiënist voor de bestrijding van ziekten 

 en het bacteriologisch melkonderzoek, den chemicus voor het 

 onderzoek van de samenstelling van de melk en de voedingsmid- 

 delen voor de dieren en den botanicus voor het opsporen van 

 nuttige grassen en andere voedselplanten. Gelukt het de Regee- 

 ring om onder deze verschillende groepen van ambtenaren 

 vruchtbare samenwerking te brengen, dan zal dit, naar wij hopen, 

 leiden tot meerdere economische en politieke onafhankelijkheid en 

 meerdere innerlijke welvaart en tot een verbetering van den 

 gezondheidstoestand van de bevolking van Nederlandsch-Indië. 



S. B. LUITJENS. 





