- 406 — 



Zoodra echter het product uit handen van den tapper op de 

 markt is, wordt de benaming nog ingewikkelder. Tracht men 

 op den pasar inlichtingen in te winnen omtrent ,.doerame", 

 „poeltak", „sidoek kapi" enz., dan blijken de handelaren van 

 de afkomst en de volks-terminologie n'et op de hoogte te zijn. 

 Zij sorteeren de binnengekomen benzoë naar de handelswaarde 

 en noemen ze dan kemajan poetih, kemajan mata kasar of 

 kemajan mata haloes enz. enz. Soms worden daar, oogen- 

 schijnlijk naar willekeur, de namen poeltak of doerame bij 

 gebruikt, bij navraag blijkt dan echter, dat zij zelf het verschil 

 daartusschen niet kennen. En dit zijn de Bataksche handelaren 

 in Taroetoeng enz.1 Is de benzoë echter te Baros of Siboga 

 aangekomen, dan blijft van de inlandsche benamingen tn zeker- 

 heid van afkomst geheel niets over. De Chineezèn weten nauwe- 

 lijks, dat benzoë uit boomen gewonnen wordt! In Sibolga is, 

 zooals vanzelf spreekt de naam „kemajan toba" zeer geliefd, 

 omdat immers alle benzoë uit „toba" komt. De benzoë uit 

 Dairi wordt daar bij voorkeur ,.poeltak ' genaamd. Als kwaliteiten 

 gebruikt men bijna uitsluitend kemajan mata haloes, mata tengah 

 en mata kasar. 



Een van de eigenaardigheden van de bereiding van de benzoë 

 is deze, dat de beste kwaliteiten niet onvermengd in den handel 

 komen, maar vermengd met de mindere kwaliteiten. Vervalsching 

 kan men dat niet noemen, want iedere handelaar mengt nauw- 

 keurig in vastgestelde hoeveelheden de drie kwaliteiten door 

 elkaar en ieder heeft daarbij zijn „fabrieksgeheim", dat hij voor 

 geen geld ter wereld, ook niet aan den belangstellenden land- 

 bouwleeraar zou verklappen, in dit opzicht doen de n^anipulaties 

 denken aan die bij de gambirberefding. Ook daar wordt de 

 zuivere getah vermengd met allerlei andere stoffen zonder dat 

 men van vervalsching spreken kan en ook daar het „fabrieks- 

 geheim" dat iedere handelaar zorgvuldig tegenover anderen bewaart. 

 De noodzakelijkheid van deze vermenging blijkt ook o.a. hieruit, 

 dat Tapanoelie steeds prima kwaliteiten uitvoert naar Palembang, 

 om er de daar voorkomende benzoësoort, welke minder goed is> 

 te verbeteren, teiwijl Palembang een vrij aanzienlijke hoeveelheid 

 benzoë naar Tapanoeli uitvoert, om er de Tapanoeli benzoë mee 

 te „vervalschen". 



