— 116 — 



het z. g. vleezige gedeelte, wel eens boekoer genoemd; het 

 is bij jonge vruchten nog niet hard, doch slijmerig; men 

 gebruikt het vooral voor roedjak. Aan roedjak wordt door 

 de Soendaneezen niet de beteekenis gehecht, die de Javanen 

 er aan geven. Het is niet de dikwijls voor de gezondheid 

 schadelijke versnapering, bestaande uit een mengsel van 

 allerlei rauwe onrijpe vruchten of knolgewassen, welke men 

 met een sterke met spaansche peper gekruide saus eet, doch 

 een min of meer flauw mengsel van water met aren- of 

 rietsuikerstroop, waarin bijmengselen van allerlei vruchten 

 of gebak. 



Het oude rijpe klapper vleesch wordt gewoonlijk geraspt 

 om er klappermelk uit te winnen, een onmisbaar artikel 

 in de Indische keuken; de Javaan gebruikt het bij zijne 

 sajor, die bij hem een nagenoeg onmisbare toespijs is; ter- 

 wijl de Soendanees meer waarde als toespijs hecht aan rauwe 

 of gekookte lalab. Het in de zon gedroogde klappervleesch 

 levert de in het vorige hoofdstuk reeds vermelde copra. 

 De vrucht, waaruit dit laatste artikel gewonnen wordt, 

 moet middelmatig rijp zijn, te jonge noten leveren een 

 verschrompelde minder waardige copra. Men schat hier 

 dat 100 middelmatige noten 50 pd. copra leveren, waaruit 

 60 o/o olie geperst kan worden. 



De middelmatige nog niet geheel rijpe noot heet hier doe- 

 wegan, het water, dat zij bevat is smakelijk en frisch, 

 vooral van de kelapa heedjoh, het wordt hier toegediend 

 in geval van arsenic-vergiftiging bij menschen, om het 

 braken te bevorderen. Paarden en vee, die aan hoest 

 lijden, worden behandeld met de gebrande onrijpe noot 

 van kelapa heedjoh, waarin men arensuiker doet. Ook 

 door javaansche metselaars wordt klapperwater hoog 

 geacht om er eene taaie en stevige specie mede te bereiden. 



Op Java is het gebruikelijk om op dezelfde wijze als 

 men het hier uit de aren doet een soort palmwijn te 

 winnen. Miquel zegt, wil men het sap uit den boom 

 trekken, dan wordt het bovenste gedeelte van de bloem- 



