— 126 — 



Vier stoomschepen varen telkens, beladen met eenige 

 duizenden zakken Copra, ieder vier malen 'smaands tus- 

 schen Pontianak en Singapore en Ijrengen dit kostbaar 

 product naar de Engelsche markt. 



Eerst onlangs is te Pontianak door eene Nederlandsche 

 firma naast eene stoomhoutzagerij, een stoomfabriek op- 

 gericht, waarin de hooggeroemde kokosboter en het teng- 

 kowong vet worden bereid. 



Mogelijk zal hier de vraag rijzen, wat er geschiedt met 

 de ontzaggelijke hoeveelheden kokosvezel, die men telkens 

 en telkens weder verkrijgt van de millioenen noten, die 

 tot cocosboter of tot copra verwerkt worden. 



Deze voor de Europeesche Maatschappij zoo nuttige 

 grondstof gaat geheel verloren. In dit waterland is het 

 voor de bevolking onmogelijk om, wegen of voetpaden aan 

 te leggen en heeft de communicatie dan ook geheel 

 plaats door middel van kleine uitgeholde boomstammen 

 langs de voor den aanplant van den kokospalm zoo noodige 

 kanalen. 



Door lengte van tijd werden deze kanalen verstopt, 

 doordat men geen raad meer wetende met de ontzaggelijke 

 hoeveelheden kokosvezel, deze er in wierp, waardoor niet 

 slechts de communicatie verbroken, maar ook de afvoer 

 van het water belet werd. 



ïoen het Europeesch bestuur te Soengei-kakap, de be- 

 volking langzamerhand aan orde en regel gewende en de 

 behoefte aan gezellig verkeer zich ontwikkelde, besefte zij 

 al spoedig, dat, wilde het bestuur zich bij de handhaving 

 van rust en orde vrij kunnen bewegen, men bevrijd moest 

 worden van de plaag van de kokosvezel. 



Door een der controleurs werd de bevolking wel geleerd 

 de vezel te verbranden en uit de asch, potasch te be- 

 reiden, doch spoedig kwam men tot de overtuiging, dat 

 het niet mogelijk was, die enorme hoeveelheden te ver- 

 branden, terwijl bovendien de bereiding van potasch, den 

 arbeid daaraan besteed, niet loonde. 



