— 219 — 



Het fijnkauwen van een bordscherf met behulp van 

 een këdji-bëling-blad, zooals ik dit te Solo zag, totdat de 

 inhoud der mondholte als een melkwit sap verwijderd 

 werd, zonder verwonding der zachte deelen te geven, 

 berust m.i. op door auto-suggestie ontstanen moed en een 

 stevig gezond gebit. 



Ouderen van dagen uit de militaire wereld zullen zich 

 ongetwijfeld den toenmaligen luitenant den Infanterie B. 

 herinneren, geducht om zijn lichaamskracht, die soms bij 

 wijze van aardigheid, aan den bittertafel, een ledig bitter- 

 glaasje in stukken kauwde, zonder dat hem dit eenig letsel 

 gaf. Men moet maar durven, want hier had het fijnkauwen 

 plaats zonder këdji-bëling. 



Thans iets over transmigratie- en signatuurleer in de 

 inlandsche geneeskunde en wel in verband met het bo- 

 venstaande. 



Transmigratie-middelen zijn die, waarvan volgens inland- 

 sche opvatting eene eigenschap, (werkelijke of vermeende) bij 

 het gebruik in het lichaam van den patiënt heet over te gaan. 



Zij staan soms lijnrecht tegenover signatuur-middelen 

 in engeren zin, en niet alleen in de geneeskunde der Oos- 

 tersche volken, doch ook in de volksgeneeskunde in ^wrqpa 

 van eenigen tijd geleden, zijn meerdere voorbeelden aan 

 te toonen van toepassing der signatuur- of transmigratieleer. 



De zoogenaamde Steenbreek^ Saxifraga hypnoides^ is een 

 typisch voorbeeld van een Europeesch transmigratie-mid- 

 del. De naam reeds wijst er op. 



De plant dringt met hare wortels tusschen de voegen 

 der steenen, waaruit ruïnes bestaan, en veroorzaakt hier- 

 door geleidelijk verbrokkeling van het gesteente. Op grond 

 van dit feit werd haar eene steenbrekende kracht 

 toegekend en volgens de transmigratieleer vond zij hare 

 toepassing in een afkooksel tegen nier- of blaassteenen. 



De aanwending der signatuur-middelen berust hier zoo- 

 wel als elders op een teeken (signum), dat het middel 



