— 227 — 



zijden scherp aangepunt is. Deze plaatst men eenigszins 

 schuin in den grond en slaat er de te schillen noot, die 

 dan telkens ietwat omgebogen wordt, op. Het doel is 

 wat vlugger te werken, daar het schillen met een kapmes te 

 lang ophoudt. Daarna worden de noten in tweeën geslagen, 

 meestal zoodanig, dat de breuk niet doorloopt maar een- 

 voudig om het water, waarvan de meeste noten nog min 

 of meer voorzien zijn, er uit te laten loopen. Zoodra 

 men tot de oliebereiding overgaat, worden de noten geheel 

 doorgeslagen en het klappervleesch van den dop losgemaakt. 

 Het werktuig, waarmede men zulks verricht, wordt uit 

 een stuk ijzer vervaardigd en heet panjokel. Daarna wordt 

 het vleesch op een bamboevlechtwerk, tampir, verzameld en 

 vervolgens geraspt. 



De rasp bestaat uit een plank, welke aan den eenen 

 kant voorzien is van rijen verticaal ingeslagen stukjes 

 koperdraad; de plank is ongeveer 23 cM. breed bij eene 

 lengte van circa 50 tot 75 cM. De afstand der rijen ko- 

 perdraad onderling is 1 a l^/o cM. en de stukjes onder- 

 ling zijn 1/2 cM. van elkaar geplaatst. Gewoonlijk laat 

 de olieslager het raspen door een koeli doen, die voor 

 het raspen van 100 klappers f 0.20 a f 0.25 ontvangt. 

 De geraspte klapper wordt in een djolan, een uitgehold 

 stuk boomstam, dat men soms een sierlijken vorm gegeven 

 heeft, gelegd, met lauw water doorweekt en in een saoek, 

 vlechtwerk van rottan of bamboe, gedaan, waarmede men 

 het goed omwikkelt en eindelijk in de pers brengt; het 

 persen wordt minstens twee of driemaal herhaald. 



Wat er na het uitpersen overblijft, wordt opgestapeld 

 tot het begint te gisten ; het wordt joejoe genoemd, diie 

 dagen wordt de joejoe gedroogd, een oogenblik gestoomd 

 en daarna geperst; de hieruit verkregen olie, minjak joejoe 

 is een minderwaardig product, het is min of meer troebel, 

 heeft een ietwat onaangenamen geur en een bruinachtige 

 kleur. Van 100 noten krijgt men slechts V-J2 a 2 flesschen 

 van deze inférieure olie, welke voor 5 a 7^ et. per flesch. 



