— 376 — 



Deze cijfers laten geen twijfel over aan de conclusie: 



De droge stof van snijhlad is 11 pCt. lichter dan van plukblad. 



Waar zijn die 11 pCf, gebleven? Zijn er zooveel meer stoffen 

 verademd en verbrand en als koolzuur de lucht ingegaan? — of heeft 

 er een aanzienlijk transport van stoffen uit het blad naar den stam 

 toe plaats gehad? 



Een onderzoek der asch kan hierin direkt voorlichting geven; 

 immers de minerale bestanddeelen althans kunnen bij het drogen 

 het blad niet anders verlaten, dan doordat zij teruggevoerd worden 

 naar den stam. Daarom werd de asch bepaald in het bladvlak, 

 en tevens in de nerven. Rekent men de gevonden cijfers, — 

 na aftrek van het koolzuur en de geringe hoeveelheden zand in de 

 asch, — om op een gelijk aantal bladeren, dan blijkt de asch van het 

 bladvlak 11-12 pCt. lichter te" zijn bij sngblad dan bij plukblad, 

 de asch der nerven ± 9 pCt., zoodat voor de som geldt: 



De ascJd)estanddeelen van snijhlad zijn ongeveer 11 pCt. lichter 

 dan die van het correspondeerende phil-hlad. 



Er is dus i ;. der minerale stoffen uit het blad naar den stam terug- 

 gevloeid; doch niet enkel minerale stoffen hebben dit gedaan. Ver- 

 mindert men de totale droge stof met de minerale bestanddeelen, die 

 er 10 — 20 pCt. van uitmaken, dan blijft er over, hetgeen men de orga- 

 nische stof zou kunnen noemen. Ooh de organische stof is dan door 

 de snijhlad -methode aan een vermindering van 11 2>Ct. onder- 

 hevig. 



De volgende voor de hand liggende vraag was nu: nemen alle 

 aschbestanddeelen in gelijke mate aan dit uitstroomen deel, ofwel, 

 heeft er selektie plaats van enkele bestanddeelen, zóó, dat de samen- 

 stelling der asch wordt gewijzigd? 



Bij de heerschende meening, dat de brandbaarheid der tabak in 

 hooge mate afhankelijk is van hare aschbestanddeelen, verdient 

 deze vraag onzen vollen aandacht. 



En wat bleek nu uit het onderzoek? De kali verminderde bij 

 de snijbladmethode met ruim 20 pCt., de kalk en magnesia daaren- 

 tegen slechts met ruim 2 pCt. Van de anorganische zuren vermin- 

 derde het zwavelzuur met ruim llpCt., het chloor met 19 pCt. en 

 het phosphorzuur van allo het sterkste, n. 1. met 40 pCt. Dit zijn 

 sprekende verschillen, zooals men ziet, en men is dus zeker gerechtigd 

 te zeggen, dat de wijze van drogen als snijhlad, dan tvel als pluk- 

 blad, op de brandbaarheid der tabak haren invloed zal doen gelden. 



