— 391 — 



aan stikstof was na den oogst dan voor de planting, juist 

 het omgekeerde van hetgeen bij de cultuur van de meeste 

 andere planten het geval is. Men zocht daarvoor verschil- 

 lende verklaringen, totdat door bovengenoemde ontdek- 

 king het raadsel opgelost werd. Ofschoon wij nu weten, 

 waaraan zulks toe te schrijven is, blijft er nog veel duister, 

 zoo zal bv. de bacterie, die de knolletjes doet ontstaan op 

 de wortels van erwten en boonen zulks niet doen op kla- 

 verwortels. Daar de bacteriën op de wortels ontstaan, 

 zal men moeten aannemen, dat zij reeds in den bodem 

 aanwezig zijn en dan rijst de vraag of zij door vermenging 

 van bacterierijken grond met grond, waarin deze niet aan- 

 wezig zijn, in laatstgenoemden bodem overgebracht kunnen 

 worden, of zoude het voldoende zijn het zaad te nemen 

 van planten, die ruim voorzien waren van wortelknolle- 

 tjes en dat te planten op gronden, waar de bacterie niet 

 is, om ze er zoodoende in te brengen? De hieronder me- 

 degedeelde proeven dienden om deze kwestie op te lossen. 



Sedert 1890 kweekte men in den proeftuin, te Kansas, 

 eenige variëteiten van de z. g. soja boon, Glycine hispida^ 

 Maxim., synoniem Soya /uspiWaMNCH., hier bekend als katjang 

 djepoen ook wel katjang kadeleh, een boonensoort, waar- 

 van men in Japan, en ook op Java en meer speciaal in Banten 

 soya (ketjap) maakt en die wegens zijn bijzonder hoog stik- 

 stofgehalte meer dan eens als volksvoeding aanbevolen is. 

 Ofschoon men in genoemd proefstation de wortels der daar 

 gekweekte planten dikwijls en nauwkeurig onderzocht, vond 

 men er nooit de knolletjes op. Het was bekend, dat in het 

 proefstation te Amherst in Massachusets soyaboonen geteeld 

 werden, op welker wortels de knolletjes wel voorkwamen. 

 Nu werd van den grond, waarop laatstgenoemde boonen 

 geteeld werden, aangevraagd, deze kwam in Kansas in 

 fijnen drogen toestand, niet ongelijk aan het stof der 

 wegen, aan. 



Het proefveld bestond uit zandigen leemgrond en werd 

 verdeeld in twee stukken, ieder met drie vakken. Serie 



