— 424 — 



zoude te danken hebben aan populaire geschriften van 

 meer of min polemischen aard Het hierboven met een 

 paar woorden slechts aangevoerde over zijne inderdaad 

 enorme productie op zuiver zoölogisch gebied, bewijst al- 

 leen reeds geheel afdoende het ongegronde dier meening. 

 Wat meer zegt, Haeckel had aanvankelijk allerminst het 

 voornemen ook in populariseerende richting werkzaam te 

 zijn en alleen een samenloop van omstandigheden bracht 

 er hem toe. Dit vordert eene, zij het ook zeer beknopte, 

 uitweiding. 



Bijna ieder ander zoude door het onafzienbare detail- 

 werk van het onderzoeken en beschrijven van duizenden 

 en duizenden dier- vormen met een groote mate van waar- 

 schijnlijkheid tot een verdord en versuft specialist-kamer- 

 geleerde zijn geworden; niet alzoo de Jenenser zoöloog. 

 Hoezeer zich ook de hoeveelheid feiten, zonder respijt, 

 ophoopte, nimmer verloor hij — wij merkten het reeds op — 

 het zoeken naar algemeene conclusies en het streven naar 

 algemeene regelen uit het oog. Het zijn in de eerste plaats 

 de uitkomsten zijner eigene speciale studiën, die hem de 

 argumenten voor het stellen dier regelen aan de hand 

 hebben gedaan en eerst in tweede instantie de er zich 

 aan vastknoopende speculaties en bespiegelingen. De in- 

 vloed door Haeckel's met vernuft ontworpen, met talent 

 gedemonstreerde en met klem en kracht verdedigde grond- 

 stellingen, op de ontwikkeling der zoölogie en op die van de 

 studie der geheele natuur, hoe buitengemeen ook, kan aan 

 deze plaats niet worden besproken; het zoude betrekkelijk 

 lange uiteenzettingen vorderen, geheel buiten het kader 

 van dit kleine schetsje vallend. 



De door Haeckel aan zijn speciaal onderzoek voortdu- 

 rend vastgeknoopte overpeinzingen en overwegingen brach- 

 ten er hem terstond toe een vurig adept te worden van 

 de opkomende zienswijze van Darwin, die in zijn „Origin 

 of Species" de transformatie der soorten van levende 

 wezens weer, met veel meer aandrang dan ooit te voren, 



