— 425 — 



had op het tapijt gebracht, door de wijzen aan te geven, 

 waarop die veranderingen plaats gegrepen kunnen hebben. 

 Het was echter toen nog een stout bestaan — men kan er 

 zich heden ten dage nauwelijks meer een denkbeeld van 

 vormen — zich openlijk een aanhanger te bekennen van de 

 leer der veranderlijkheid der soorten, daar juist hare on- 

 veranderlijkheid bijna allerwege met vette letters in het 

 vaandel der natuurwetenschap geschreven stond; des te 

 verwatener, daar het opleven dier verderfelijk gerekende 

 leer te wijten was aan, zooals het heette, een waan- 

 wijzen Engelschman, niet eens den titel van doctor 

 voerend. Toen Haegkel dan ook in 1863 bij gelegenheid 

 eener „Naturforscher Versammlung" openlijk de handschoen, 

 met de hem eigene energie, voor Daewin opnam, mocht 

 hij zich in weinig algemeene instemming verheugen en 

 toen hij, drie jaar daarna, het geheele samenstel zijner 

 hoogst revolutionair geoordeelde inzichten en meeningen 

 in een groot boek („GenerelleMorphologie") openbaar maakte, 

 werd dit boek in de natuurwetenschappelijke kringen met 

 een ijskoud stilzwijgen begroet, 



Haegkel was er echter, het behoeft wel geen betoog meer, 

 allerminst den man naar, om zich „ii^ ^^^i hoek te laten 

 zetten". Voor zijne studenten te Jena gaf hij in eene serie 

 van voordrachten, een beknopt overzicht van zijne opvat- 

 tingen en de stellingen, waartoe deze hem voerden. Het 

 zijn deze voordrachten, die in bescheiden gedaante in deels 

 voorloopigen en onvolledigen vorm, in 1868 gepubliceerd, 

 de eerste editie der „Natürliche Schöpfungsgeschichte" 

 vormden. De thans bestaande 9de uitgaaf is een uitvoerig 

 en afgewerkt boek, vergeleken bij het eenvoudige begin, 

 dat destijds duizenden hoofden en gemoederen in beroering 

 en honderden pennen in beweging bracht. 



Met dit werk begon eene rij van boeken van meer alge- 

 meenen en philosophischen aard, deels tot het grootere 

 publiek, maar deels ook tot de natuuronderzoekers alleen 

 zich wendend. Die rij is op hare beurt wederom zoo groot. 



