— 443 — 



Op verscheidene landen werd aan jonge, 1 — 3 jarige Javakoffie- 

 planten eene ziekte waargenomen, die misschien met de gewone 

 djamoer oepas identisch is, ofschoon op de meeste van deze boomen 

 de bekende, eene lichtroode huid vormende schimmel niet aanwezig 

 was. Daarentegen vond ik aan de ziekelijke boomen zonder uit- 

 zondering zeer kleine licht roze of bijna wit gekleurde puntjes en 

 wel vooral in spleten der buitenste kurklagen. De onder deze 

 puntjes gelegene bast was meest tot op het hout afgestorven. Het 

 is dus wel waarschijnlijk, dat deze puntjes door de schimmel, die 

 het afsterven der bedoelde plantendeelen veroorzaken, gevormd wor- 

 den. Met zekerheid is dit echter slechts door een nauwkeurig 

 mikroskopisch en experimenteel onderzoek uit te maken. Zuodra 

 dit onderzoek eenig resultaat zal opgeleverd hebben, zal ik uit- 

 voeriger over deze ziekte berichten. 



10. Het afvallen der zaadlobben. Op een op den Kawi gelegen 

 land werd eene zeer eigenaardige ziekte aan de jonge bibit waar- 

 genomen. Deze bestond daarin, dat de zaadlobben, — of beiden of 

 slechts de eene — , op eens verwelkten, bij de geringste aanra- 

 king afvielen of spontaan reeds van den stengel losgelaten hadden. 

 Daar ae boven de zaadlobben staande bladeren nog zeer klein 

 waren, zoo werd natuurlijk door dit verlies de groeikracht der 

 plantjes zeer benadeeld. 



Dit verschijnsel werd daar eenigen tijd na het verspenen der 

 planten waargenomen en wel aan planten, die willekeurig op de 

 kweekbedden verspreid en gewoonlijk niet in groot aantal naast 

 elkaar stonden. 



De oorzaak van deze ziekte heb ik niet kunnen opsporen. Plek- 

 ken van bladziekte waren wel is waar op vele afgevallene zaad- 

 lobben waar te nemen, maar ontbraken op andere geheel, terwijl 

 zij aan den anderen kant ook op zaadlobben, die niet afvielen, in 

 vrij groot getal aanwezig waren. Het wortelstelsel der aangetaste 

 planten was verder blijkbaar geheel normaal. Ook het nauwkeurig 

 onderzoek van de plaats, waar de zaadlobben zich van den steno-el 

 loslieten, liet geen eenigszins verdachte verschijnselen erkennen, 

 vooral was van plantaardige of dierlijke parasieten geen spoor te 

 vinden. Het afvallen der zaadlobben gebeurde op dezelfde plaats 

 en op dezelfde wijze als bij bladeren, die normaal ten gevolge van 

 ouderdom afvallen. 



Het eenigste, wat mij op de bedoelde kweekbedden opviel, was dat 



