— 4U — 



de zaadlobben, die zich voor het overplanten een vinger breed 

 boven den grond hadden bevonden, nu ten gevolge van het aanaarden 

 direct op den grond lagen. Het scheen mij niet onmogelijk, dat de 

 zaadlobben ten gevolge daarvan — vooral bij de aanhoudende regens — 

 niet voldoende konden ademhalen en dientengevolge verstikten. 

 Door den Administrateur der bedoelde onderneming werd mij echter 

 verzekerd, dat op vele Kawilanden reeds sedert jaren op dezelfde 

 wijze geplant werd en nooit de beschrevene verschijnselen waar- 

 genomen zijn. Hierdoor wordr de bovenstaande verklaring der ziek- 

 te zeer onwaarschijnlijk. Wanneer op andere landen gelijksoortige 

 waarnemingen gemaakt zijn, houd ik mij voor mededeeling daarvan 

 en van de daarbij opgedane ervaring, aanbevolen. 



II. Cacao. 



Op den Kawi wordt aan Cacao vooral door Helopeltis veel kwaad ge- 

 daan. Door dit insect worden eensdeels de toppen der takken aange- 

 stoken, die daardoor zwartbruine plekken verkrijgen en verdrogen en 

 anderdeels ook de vruchten, die ten gevolge daarvan kleine, meest 

 cirkelvormige plekken vertoonen. Dat Helopeltis werkelijk de cacao 

 op die Avijze beschadigen kan, wat kort geleden door Kamerling en 

 Zehntner 1) voor twijfelachtig werd gehouden, kan men, zooals ik 

 reeds l^ jaren geleden aan verschillende cacaoplanters heb medege- 

 deeld, zeer gemakkelijk daardoor aantoonen, dat men ongedeerde tak- 

 toppen en vruchten van cacao samen met levende exemplaren van He- 

 lopeltis in eene bedekte schaal brengt. Men kan dan binnen korten tijd 

 vlekken zien ontstaan, die met de in de vrije natuur waargenomene 

 volkomen overeenkomen. 



Ter bestrijding van Helopeltis wordt op eene onderneming het 

 zoeken en vernielen der insecten, die op de vruchten vrij gemak- 

 kelijk te- vinden zijn, toegepast. 



Opmerken wil ik nog, dat eene Helopeltissoort, zooals ik reeds 

 vroeger in den Cultuurtuin te Buitenzorg heb waargenomen, op 

 Bixa orellana („kesoemba kling") in groote hoeveelheden kan 

 voorkomen en de jonge takken dezer plant eveneens aantast en 

 doet afsterven. Op den Kawi vond ik nu eenen windpagger van 

 Bixa orellana, die blijkbaar eveneens zwaar door Helopeltis was 

 aangetast. Met het oog op de praktijk scheen het mij daarom 



1) De Indische Natuur. lOfX). p. 58. 



