— 453 — 



Door prof. Lewin is 1) de geschetste beschouwingswijze 

 aan een nauwgezette kritiek onderworpen, die aan de ra- 

 phiden de haar toegekende beteekenis als zelfstandig-gif- 

 tige plantenbestanddeelen ontzegt. Lewin voert aan, dat 

 zoowel menschen als dieren zonder hinder een aantal plan- 

 ten als voedsel gebruiken, die rijk zijn aan raphiden, en 

 dat verschillende andere raphiden-voerende planten wel is 

 waar schadelijk zijn, maar eetbaar worden door een toe- 

 bereiding, waarna aan de raphiden geenerlei verandering 

 valt waar te nemen. En nu gaat het toch niet aan, in 

 sommige planten aan de raphiden een eigenschap toe te 

 schrijven, welke bij die van vele andere planten met zeker- 

 heid gemist wordt, terwijl in den aard der kristalnaalden 

 tusschen beide groepen geen onderscheid kan worden aan- 

 getoond. Want wel heeft men getracht, zich de in vele 

 gevallen onmiskenbare onschadelijkheid van raphiden te 

 verklaren door aan te nemen, dat in die gevallen aantal, 

 grootte of scherpte van de naaldjes onvoldoende zijn zouden 

 om noemenswaardige bijtende werking uit te oefenen, doch 

 het mikroskopisch onderzoek leert, dat deze redeneering vol- 

 strekt niet opgaat; en aan een toestand van geringere 

 hardheid te gelooven bij de kristalletjes der eetbare raphi- 

 den-planten, dit zou, als Lewin terecht opmerkt, een uiterst 

 gezochte en onbewijsbare onderstelling moeten heeten. 



Zal men dus de stekende pijn, welke vele raphiden- 

 houdende plantendeelen kunnen veroorzaken, niet op reke- 

 ning van deze puntige kristalletjes mogen stellen, dan moet 

 zij aan de werking van vergiften, in den gewonen zin, worden 

 geweten. En zulks geldt niet alleen voor de plaatselijke 

 aandoening, maar a fortiori voor de algemeen-toxische wer- 

 king van raphiden-voerende plantendeelen. Wanneer 1). v. 

 Stahl in een geval, waarin een jong konijn na het eten 

 van een groote hoeveelheid Typha laüfolia L. gestorven 

 was, en bij sectie een darmkatarrh gevonden werd, den 

 dood wil toeschrijven aan de raphiden van het genoten 



1) Berichte d. deutschen bot. Gesellsch. 1900, S. 53. 



