— 484 — 



der kieming te kunnen controleeren. Terwijl nu de boven op den 

 grond liggende zaden, die aan het licht waren blootgesteld, na drie 

 of vier dagen kiemden, was dit met de dieper gelegene eerst na 10 

 en meer dagen het geval en zelfs dan was die kieming nog onge- 

 lijkmatig. 



De proeven door mij genomen om de oorzaak dezer verschillen 

 bij de kieming te leeren kennen, hebben geleerd, dat lichtwerking 

 tot de voorwaarden voor de kieming van tabakszaden behoort. 

 Hier volgt het resultaat eener serie proeven, die als het gemiddelde 

 kan gelden. 



De zaden, die 1 jaar oud waren, werden op lagen dik filtreerpapier 

 in wijde glasschalen uitgezaaid, waarbij het papier met gedistil- 

 leerd water werd nat gehouden. De helft van de kiemschalen 

 stond in het diffuse licht van het laboratorium, de andere helft 

 werd, door middel van blikken doozen, donker gehouden. Beide cate- 

 goriën van schalen stonden naast elkaar, zoodat er geen verschil van 

 temperatuur in het spel kwam. Voor deze proeven diende de op 

 Java als „Canari" aangeduide vorm van Nicotiana tabacum, waarbij 

 48 uur na het uitzaaien de eerste teekenen van kieming optreden, 

 na 66 uur de zaadhuid berst en de worteltjes naar buiten treden 

 na 72 uur zich wortelharen op het 1 mm. lange worteltje vertoo- 

 nen, en na 96 uur de zaadlobben en het daaronder gelegene 

 stengel-deel groen zijn geworden en de zaadlobben zich vlak heb- 

 ben uitgespreid. 



De verschillen tusschen de culturen, die aan het licht waren 

 blootgesteld en die welke in het donker stonden, waren de volgende : 



Na 3 dagen. 



Na 4 dagen. 



Na 5 dasren. 



Licht. Alle zaden ontkiemd, wortelharen reeds 

 ontwikkeld. 



Donker. Omstreeks één procent der zaden ont- 

 kiemd, alle andere nog niet; in verschei- 

 dene schalen geen enkel zaad ontkiemd. 



Licht. Het deel onder de zaadlobben groen, deze 

 zelf groenachtig, deels reeds uitgespreid. 

 Donker. Als den dag te voren. 



Licht. Zaadlobben uitgespreid; kiemingsstadium 



afgeloopen. 

 Donker. Als den dag te voren. 



