— 506 — 



Uit het aantal dezer reeksen kan alzoo het aantal armen 

 van den stervormigen vaatbundel in den hoofdwortel wor- 

 den afgeleid. 



Is het bovenstaande in het kort, hoe de zij wortels voor- 

 komen aan een normalen hoofdwortel, welke zonder boch- 

 ten of afwijkingen den bodem binnendringt, bij wortels 

 welke van dezen rechten weg afwijken ziet men een an- 

 dere verdeeling der zij wortels langs den hoofdwortel. 



Bij alle door Nobbe onderzochte twee-zaadlobbige en 

 één-zaadlobbige planten en ook bij enkele coniferen, varens 

 en equiseten, vond hij, dat wanneer de wortels gekromd 

 iraren^ het voorkomen der zijwortels beperkt uas tot de con- 

 vexe zijde der kromming van deti wortel. Uit het groot 

 aantal waarnemingen, door Nobbe gedaan, mag het besluit 

 getrokken worden, dat dit verschijnsel algemeen is bij de 

 hoogere planten. Hetzij de wortels zich in aarde, lucht 

 of water ontwikkelden, in hun natuurlijke omgeving of 

 gedwongen werden te groeien in een omgeving, waaraan 

 zij niet gewend waren, zoodra zij zich kromden en bij 

 zulke wortels zijwortels ontstonden bleef het optreden 

 hiervan tot de convexe zijde der kromming beperkt. 



Bij de onderzoekingen, wier beschrijving nu volgt, was 

 een der hoofdzaken het materiaal, in casu de wortels, zoo 

 te kiezen, dat het duidelijkst den invloed van kromming 

 enz. in 't licht trad. De keuze werd daarom bij voor- 

 keur gericht op wortels, waarbij het stervormige houtge- 

 deelte uit slechts twee stralen bestaat en het ontstaan van 

 zijwortels onder normale omstandigheden dus beperkt is 

 tot twee strooken, welke evenwijdig langs elke helft van een 

 wortel zich voortzetten. De eene straal van den vaat- 

 bundel kan men dan de „rechtsche" de tegenoverliggende 

 de „linksche" noemen. 



De zijwortels ontstaan in het inwendige van den hoofd- 

 wortel uit een cellenlaag, grenzende aan den vaatbundel en 

 kun men dus ook hier van een rechtsche en linksche wortel- 

 vormende laag spreken. 



