— 509 — 



Het bleek verder bij deze proeven, dat alleen op het 

 allereerste ontstaan der zijwortels invloed werd uitge- 

 oefend door de kromming. Waren de zijwortels eens aan- 

 gelegd ook al waren zij zelfs nog niet uitwendig aan den 

 hoofdwortel zichtbaar dan kon een kromming na dit tijd- 

 stip geen invloed meer hebben. Het is dus niet zoozeer 

 op de zijwortels zelve, dat de kromming invloed uitoefent, 

 als wel op de cellen waaruit deze ontstaan. Door de 

 kromming zal dus naar willekeur verhinderd kunnen wor- 

 den, dat de werkzaamheid dezer cellen zich uit door de 

 vorming van nieuwe zijwortels. 



Een verder inzicht in de wijze, waardoor op deze cellen 

 der wortel- vormende laag door een kromming invloed wordt 

 uitgeoefend, trachtte Nobbe te verkrijgen door de wortels 

 eerst een zekere kromming te geven en hen dan terug te 

 buigen en wel zoover, dat de eerst convexe zijde nu de 

 concave werd. Het bleek daarbij, dat de wortelvormende 

 laag die tijdelijk dus in werkzaamheid had stilgestaan, 

 wanneer zij weder in convexen stand werd gebracht toch 

 zijwortels kon vormen. Door de eerste bewerking was 

 dus het vermogen der cellen om nieuwe wortels te vormen 

 niet verloren. Natuurlijk echter dat de tijd, waarin de 

 wortel in zekere gebogen houding heeft verkeerd van in- 

 vloed is, er werd gevonden dat een zeker maximum (ver- 

 schillend voor verschillende wortels) niet moest over- 

 schreden worden. 



De ongelijke ontwikkeling, welke zijwortels verkrijgen, 

 ook wanneer zij op geheel normale wijze ontstaan zijn 

 maakte het moeielijk steeds met absolute zekerheid na te 

 gaan of de wortels aan een gebogen worteldeel ontstaan, 

 zich relatief sterker ontwikkelden dan die aan een nor- 

 maal rechtgegroeid wortelstuk. Een zekere sterkere groei 

 in lengte en omvang meende Nobbe echter in de meeste 

 gevallen wel te kunnen constateeren. Dat de werkzaam- 

 heid der wortelvormende laag door een zekere kromming 

 verhoogd wordt, bleek verder uit het feit, dat wanneer bij 



