— 517 — 



Behalve de bladeren van Cyclea peltata hebben ook die 

 van enkele andere planten de eigenaardigheid, dat ze, met 

 water gekneed, een vocht opleveren, dat weldra stolt tot 

 een gelatineuze massa. Dit is o. a., het geval bij een 

 Eubiacee^ Canthium hofridiim L. — ,,Mo7icjkit'\ ,^kandjoet'% 

 welker vruchtjes wel tot manisan worden toebereid. De 

 bladeren van deze plant bezigt men somtijds wel om 

 tjintjaoe te maken; in den regel worden echter Cyclea- 

 bladeren gebruikt. 



„Akar tjintjaoe minjak" heet een wortel, die ongetwijfeld 

 eveneens aan een Menispermacee toebehoort. Hij wordt 

 door Chineezen tot samengestelde obat verwerkt en bevat 

 een dergelijk alkaloïd als de Cyclea-wortel. 



Naast de boven beschreven groene gelei-klompen, van 

 C//cfea-bladeren afkomstig, vindt men onder de artikelen, 

 die door de drankenwarongs aan den man gebracht worden, 

 nog een geheel ander praeparaat als tjintjaoe aangeduid; 

 het zijn taaie, zwarte dobbelsteentjes, welke men met 

 klappermelk en stroop gemengd verorbert, en, ter onder- 

 scheiding van de reeds besproken „tjintjaoe hidjoe'\ met 

 den naam „tjintjaoe hitam" bestempelt. De bereiding van 

 tjintjaoe hitam eischt méér dan één grondstof. De kleur 

 wordt geleverd door een droog kruid, dat een zwarte 

 kleur heeft en in bundels verkocht wordt, welke er in den 

 regel vrij smerig en onoogelijk uitzien. Het kruid is 

 gemakkelijk als Labiaat te herkennen. Bloeiende exem- 

 plaren, die ik mij hier uit den omtrek wist te verschaffen, 

 werden door Dr. Valeton als Mesona paliistris Bl. ge- 

 determineerd. 



Wanneer de plantjes pas gedroogd zijn, hebben ze een 

 groenbruine kleur ; zwart worden zij eerst na lang bewaren 

 aan de lucht. Zij zijn rijk aan looizuurachtige stoffen, 

 wier omzetting vermoedelijk het zwart worden veroorzaakt. 



Een waterig aftreksel is eenigszins slijmig en wrang, 

 heeft overigens weinig smaak of reuk. Het gelatineert 

 niet bij bekoeling. 



