— 536 — 



f. Zonneschijn be>ordert de verdamping: 1» doordat hij de tem- 

 peratuur verhoogt \an den bodem, — van hetgeen erop staat, — en 

 van de lucht, en dus het verzadigingsgebrek vergroot. Immers de 

 werkelijke spanning van den waterdamp kan door zonneschijn niet 

 worden verhoogd, — zonnestralen kunnen geen waterdamp maken, — 

 maar de maximumspanning neemt wèl toe, doordat de temperatuur 

 stijgt. Vooral bij zulke betrekkelijk eenvoudige kwesties moet 

 men goed oorzaak en gevolg onderscheiden, 



2° bevordeit zonneschijn de dampvorming, doordat hij als prikkel 

 dient voor de planten om water af te geven. In de zon transpireeren 

 planten sterk, in het duister slechts weinig. 



Om niet fe uitvoerig te worden, zal ik niet meer zeggen over 

 de verdamping; thans echter- nog het een en ander over condensatie, 



B. Condensatie heeft plaats, zoodra 



1° de maximumspanning door aanhoudende dampvorming door de 

 werkelijke spanning zou worden overschreden, of 



2° de maximumspanning door temperatuursverlaging beneden de 

 werkelijke spannirg zou willen dalen. 



Aangezien de werkelijke {•panning nooit grooter kan zijn dan 

 de maximumspanning, moet het teveel, wat er op de eene of 

 andere wijze zou ontstaan, de lucht uit: het condenseert als 

 water, in den \< rm van wolken, — nevel, — regen, — dauw. 



Met de figuur (pag. 534) voor oogen kan men dus zeggen: zoo- 

 dra men, uitgaande van eenig punt P, naar boven gaande (door 

 dampvorming) of naar links gaande (door afkoeling) de lijn der 

 maximumspanning wil passeeren, dan heeft er condensatie plaats. 

 Boven die lijn kan men dus geen damp hebben; alle daar liggende 

 punten geven combinatifs van temperatuur en druk aan, enkel mo- 

 gelijk voor vloeibaar water; men kan dus zeggen: de lijn der rna- 

 ximumspannirg verdeelt het veld in tweeën; in een dampgebied, 

 het witte — en een vloeittofgebied, het gearceerde. Overschrijding 

 der grens heeft of verdamping (van boven naar beneden, of van 

 links naar rechts), of condensatie (van beneden naar boven, van 

 rechts naar links) ten gevolge. 



— Wanneer men uit het punt P naar links volgens een horizontale 

 lijn gaat, beduidt dit afkoeling. Men bereikt de lijn der maxi- 

 mumspanning bij C; de bijbehoorende temperatuur D heet nu hot 

 (/auHptint. Onder datiupunt verstaat men dus de temperatuur, 

 waarbij door tnkel afkoelirg de eerste condensatie plaats heeft. 



