— 543 — 



a. In de „Mededeeling" No. XLI, pag. 44 werd besproken, 

 welke verschillen er in do tabak ontstaan, naarmate men ze droogt 

 snel of langzaam, in lucht met een kleine of oen groote relatieve 

 vochtigheid. 



Aangezien de relatieve vochtigheid der buitenlucht nogal sterk 

 verandert in den loop van den dag, stelt do planter bepaalde uren 

 vast, waarin voor meerderen luchttoevoer naar de drogende tabak 

 wordt gezorgd door het openzetten der tinkeps. Wanneer nu met 

 psychrometers de relatieve vochtigheid in den loop van den dag 

 geregeld wordt waargenomen, dan zal de planter geleidelijk op de 

 hoogte komen, eenerzijds hoe de relatieve vochtigheid op zijne on- 

 derneming gewoonlijk met het uur van den dag verandert, ander- 

 zijds bij welke relatieve vochtigheid der lucht zijn tabak het beste 

 droogt, en dan zal hij, staande op een basis van waargenomen 

 feiten, met veel grooter zekerheid orders kunnen geven omtrent 

 openen en sluiten der tinkeps, dan thans. 



h. De tegenwoordig in Deli heerschende meening is vrijwel deze, 

 dat het verkieslijk is, zoo langzaam mogelijk te drogen, althans in 

 den eersten tijd van het droogproces. Dit wil dus ongeveer het- 

 zelfde zeggen, als dat het verkieslijk is, te drogen met lucht, waar- 

 van de relatieve vochtigheid zoo groot mogelijk is, altijd mits men 

 maar blijft binnen eene hoogste grens, n.1. diè relatieve vochtigheid, 

 waarbij zich in en op de tabak schimmel en rot kunnen ontwik- 

 kelen. Bij welke waarde der relatieve vochtigheid deze grens ligt, 

 en of zij door velerlei omstandigheden 1) kan worden gewijzigd, dat 

 ben ik niet bij machte op te geven ; deze vragen moeten door erva- 

 ring en proeven worden opgelost. Voor de duidelijkheid mijner 

 redeneering wil ik echter een oogenblik aannemen, dat schimmel 

 gedijt bij een relatieve vochtigheid boven 90, en daar beneden niet. 

 Dan zal de planter zooveel mogelijk zorg dragen, dat in zijne droog- 

 schuren de relatieve vochtigheid zoo hoog mogelijk, doch steeds 

 beneden 90 blijft; dus bijv. 80 a 85. Het kan zeer goed zijn, dat 

 de ervaring deze cijfers wijzigt, doch dat doet aan de waarde der 

 redeneering niets af. 



c. Nog op iets anders, hiermede in verband staande, meen ik 

 te mogen wijzen. "Wanneer men ziet, dat op drogende tabak zich 



4) Zonder twijfel heeft de bemesting^ die de tabak heeft ondergaan, 

 groeten invloed op de ligging der grenzen voor schimmel- en rot-gevaar. 

 Teysm. XI. 36. 



