— 545 — 



kenis, om de volgende reden : met de relatieve vochtigheid der lucht 

 varieert in zekere mate het watergehalte der tabak, ook binnen in 

 een stapel, aangezien do lucht immers tot binnen in doordringt; 

 met het watergehalte varieert verder in hooge mate het verloop en 

 de afloop der fermentatie en daarmede de waarde van het produkt. 

 Het is dus zonder twijfel van gewicht, wat voor lucht bij de fer- 

 mentatie wordt toegelaten, m. a. w. op welke uren van den dag de 

 luiken en deuren openstaan, zoodat de buitenlucht vrijen toegang 

 heeft. 



— Naarmate men, door het bouwen van afzonderlijke sorteer- 

 loodsen, in de eigenlijke fermenteerschuur onafhankelijker wordt 

 op het punt van openzetten en sluiten, zal, vermoed ik, ook 

 meer en meer rekening gehouden worden met de relatieve vochtigheid 

 der lucht in verband met de fermentatie, en zal men, afgaande op 

 de aanwijzingen van het door mij aangeprezen instrument, zeker- 

 der kunnen bepalen, wanneer de buitenlucht toegang moet hebben, 

 en wanneer niet. 



Bijna alles, wat hier medegedeeld werd omtrent de psychrometers, 

 is toekomst-muziek, uit den aard der zaak dus zeer speculatief, en 

 onvolmaakt. Mocht iemand ontwaren, dat ik in het een of ander 

 van het voorafgaande een fout, of een onnauwkeurigheid beging, of 

 eenen belangrijken, medesprekenden factor over het hoofd zag, — zijne 

 mededeeling kan mij niet anders dan aangenaam zijn! De tabaks- 

 kuituur ter Oostkust van Sumatra zal er door worden gebaat, en 

 dat is toch ook het doel van dit opstel. 



Buitenzor(j, October 1900. 



