— 639 — 



Deze afwijkingen waren echter in geen geval erfelijk; de bedoelde 

 planten vertoonden weer de oorspronkelijke eigenschappen, zoodra 

 zij op hun ouden standplaats teruggebracht waren. Ik wil hierbij 

 nog opmerken, dat deze prodven gedeeltelijk gedurende eene reeks 

 van generaties waren voortgezet. 



Deze proeven maken het dus niet zeer waarschijnlijk, dat van 

 de Javakoffie in de hooge streken reeds variëteiten zouden ont'-taan 

 zijn, waarbij de door de daar aanwezige voorwaarden veroorzaakte 

 eigenschappen reeds erfelijk zouden geworden zijn. Want vaneene 

 grootere reeks van generaties, die in de hooge streken voortdurend 

 onder dezelfde condities geplant waren, kan toch wel bij de Java- 

 koffie geen sprake zijn. Overigens zijn mij ook geene waarnemingen 

 bekend, die voor deze koffie het voorkomen van zoodanige variëteiten 

 waarschijnlijk maken. 



Wanneer nu echter toch zoodanige variëteiten reeds voorhanden 

 waren, dan is daardoor nog niet uitgemaakt, dat het doelmatig is 

 deze zonder meer ook naar lagere streken over te brengen. Want 

 het is zeker niet onwaarschijnlijk, dat bij deze variëteiten ook in 

 andere opzichten de inwendit^e constitutie der planten zoodanig 

 veranderd zoude zijn, dat zij slechts in de hoogere streken zich 

 normaal zullen ontwikkelen. Met het oog hierop schijnt mij dan 

 ook het nemen van proeven voor het telen van bijzonder voor- 

 deelige rassen, doelmatig, door gedurende lange tijdruimten voort- 

 gezette zaadkeuze onder verschillende uitwendige voorwaarden 

 dus in verschillende streken te nemen. Hierbij is nog in het oog 

 te houden, dat het veranderen der uitwendige voorwaarden benevens 

 de hybridisatie het krachtigste middel is, waardoor de inwendige 

 constitutie der planten zoodanig wordt geïnfluenceerd, dat van elkaar 

 varieerende typen ontstaan. Ook om in dit opzicht stelselmatig 

 proeven te kunnen nemer, schijnt het dus doelmatig, in verschil- 

 lende streken tuinen voor zaadkeuze aan te leggen. 



Men hoort dikwijls de bewering, dat het planten van eigen zaad 

 altijd minder gunstige resultaten geeft, dan het gebruiken van zaad, 

 dat uit andere streken afkomstig is. Werd toch zelfs door een°n 

 bekenden koffieplanter van Oost-Java het ontstaan van aaltjesplekken 

 aan het gebruiken van eigen zaad toegeschreven. Inderdaad vindt 

 men ook in vele tuin- en landbouwkundige publicaties 1) de be- 



1) Verg]. NoBBE, Ilandbuch der Samenkunde 1878. p. 21)6. 



