— 644 — 



laat. Deze rivier doorsniidt de beide proTinciën Isabela eu Ca- 

 gayan in hare gebeele lengte en vindt men ook op enkele uit- 

 zonderingen na, alleen plantages op het gedeelte, dat ieder jaar 

 overstroorad wordt. Hierdoor toch kan de planter telken jare op 

 denzelfien bodem zaaien, zon.ler bevreesd behoeven te zijn dezen 

 uit te mergelen, integendeel is de grond nog eigenlijk te zwaar. 



Het voorgaande omtrent de slechte behandeling der tabak geldt 

 voor den gewonen Indischen planter, eu niet voor de enkele groo- 

 tere plantage-bezitters, die hun produkt op verstandiger wijze be 

 handelen en dan ook eenen betereu prijs daarvoor bedingen. Ook 

 hunne wijze van werken kan nog lang niet de vergelijking door- 

 staan met die op Sumatra en Java, en de cultuur en bereiding 

 op dien trap te brengen is, voorloopig althans, onmogelijk omdat 

 het hun aan de noodige arbeidskrachten (Chineesche koelies) ont- 

 breekt en de Sumatra-methode zou ook misschien te kostbaar 

 worden. Zoolang echter de „importatie" van Chineesche koelies 

 niet veroorloofd wordt, is het ook onmogelijk een proef te nemen 

 en blijft dus alles bij het oude. 



Masila, 24 September 1900. 



