— 20 — 



tijd. Langzamerhand werd de handel met China steeds be- 

 langrijker. Muildieren en paarden vervoerden de thee eerst 

 langs een weg van 150 mijlen over de bergen naar Kalgan, 

 vanwaar de waar over een afstand van 800 mijlen, door de 

 woestijn Gobi tot Urga, per kameel getransporteerd werd. 

 Daarop werd de thee nog 200 mijlen ver door paarden ver- 

 voerd hoofdzakelijk langs de route van den tegenwoordigen 

 transsiberischen spoorweg, van Kiakhta tot Cheliabinsk. De 

 reis tot Moscou duurde destijds ongeveer zestien maanden. 



In de laatste dertien jaar is er geen karavaanhandel meer 

 geweest; 70% gaat nu met den transsiberischen spoorweg via 

 Wladiwostok en de overige 30 % gaan via het Suez-kaoaal 

 en de Zwarte Zee. Van Hankow tot Wladiwostok duurt de 

 reis, per stoomboot, thans een maand en dan nog drie weken 

 per trein tot Moscou. 



Voordat de transsiberische spoorweg geheel klaar was, is 

 door Kap. Wiggins een poging gedaan om thee geheel over 

 zee in Rusland in te voeren; brikkettenthee werd over zee 

 van China naar Londen gebracht en daar overgeladen in 

 schepen, die langs de Noordkust van Noorwegen naar de Kara- 

 zee gingen en vervolgens de Obi en Yenisei opvoeren. Ofschoon 

 de weg veel laoger was dan die van de karavanen, duurde 

 de reis slechts vier maanden en was veel goedkooper. Echter 

 waren er meer gevaren en moeilijkheden aan verbonden en 

 tweemaal kon de lading niet ontscheept worden. 



Wat de geschiedenis van de thee in Engeland betreft, 

 waarschijnlijk is een brief van Mr. Wickham, agent van de 

 Oost Indische Compagnie en geschreven in Firando in Japan, 

 omstreeks Juni 1615, het eerste van een Engelschman afkom- 

 stige stuk, waarin sprake is van thee; daar wordt namelijk 

 tot een anderen agent der Compagnie, in Macao, het verzoek 

 gericht om toezending van „a pot of the best sort of chaw". 

 Echter, eerst in het midden van de zeventiende eeuw kwam 

 het theedrinkeu in Engeland in zwang. In het begin was de 

 prijs £ 6 tot € 10, per pond. In de „Mercurius Politicus" van 

 September 1658 staat een advertentie dat de , China Drink 

 called by the Chmeans Tcha, by other nations Tay, alias 

 Tee" in Londen verkocht zou worden. Een der eerste thee- 



