— 43 — 



verschijiiseleD wezen beslist op vreterij in het hart van den 

 boom. 



Twee verschijnselen vroegen bovendien een verklaring: 

 waarom de hoogste boomen schijnbaar het langst gespaard 

 bleven, en aan welke oorzaak het kon worden toegeschreven, 

 dat een aantal overigens volkomen gezonde bladeren overlangs 

 in bladsteel en bladnerf doorgescheurd waren. 



Een oogenblik scheen het alsof de op hetzelfde terrein aan- 

 geplante pinangs de oplossing voor het raadsel zouden geven. 

 Ook deze waren in deerniswaardigen toestand en vertoonden 

 een over de geheele lengte naar buiten openstaande holte ter 

 hoogte van het groeipunt der boomen. Het bleek echter, dat 

 deze schade door tupaja's veroorzaakt was, welke voor de 

 beschadiging der klappers niet aansprakelijk gesteld konden 

 worden. 



Toen het onderzoek ter plaatse niet toeliet, met zekerheid 

 de oorzaak van de verwoesting vast te stellen, werden bij 

 de bevolking in de buurt van het terrein nadere inlichtingen 

 ingewonnen omtrent het verleden van den bewusten klap- 

 pertuin. 



De tuin was 5 jaar geleden nog in exploitatie. Ten ge- 

 volge van daling van het terrein (inzinken van het veen 

 door voortdurende drainage) kwamen de klappers in ongun- 

 stige omstandigheden en gaven geen vruchten meer. De tuin 

 werd daarom verlaten en na dien tijd begon de verwoesting. 

 Zoowel een Chineesche opkooper in de buurt, als eeoige oude 

 Maleiers, en ook de kapala kampong, die zelf vroeger in dezen 

 tuin gewoond had, gaven als hun meening te kennen, dat de 

 dood der klappers aan heren {Ursus malayus) te wijten was. 

 Deze dieren — verzot op al wat zoet is — beklimmen de 

 boomen en graven er het palmiet uit, waarna de boom ten 

 doode is opgeschreven. De bovenopgesomde waargenomen 

 verschijnselen worden hierdoor volkomen verklaard, terwijl 

 ook in de literatuur beren genoemd worden onder de klap- 

 pervijanden, speciaal azende op het palmiet uit jonge klap- 

 pers. Een geval, waarbij de aangerichte verwoesting zoo groot 

 was als hier, is echter niet bekend. 



In produceerende tuinen is van deze vijanden geen gevaar 



