— 70 — 



De wordingsgeschiedenis is aan deze „oölithen", zooals men 

 ze gewoonlijk noemt, gemakkelijk te bestudeeren. Slaan we 

 er een door, dan vinden we middenin een of ander klein 

 voorwerp, gewoonlijk de schaal van een weekdiertje, dat in 

 groot aantal in het bekken voorkomt en waarschijnlijk tijdens 

 sterke regenbuien over den rand gespoeld wordt. Vroeger leefde 

 het ook op de helling, die toen met een aantal terrasgewijs bo- 

 ven elkaar liggende ondiepe bassins bedekt was. In plaats van één, 

 vindt men soms ook meerdere voorwerpjes binnenin, die eerst 

 ieder voor zich dooreen kalklaagje ingehuld zijn, daarna aan 

 elkaar gekit en door een gemeenschappelijken mantel omgeven. 

 We kunnen van dit alles een zeer goed beeld krijgen, wanneer 

 we de breukvlakte op een slijpsteen glad maken. Het kalk- 

 hulsel blijkt dan uit een groot aantal lagen te bestaan, die 

 als de jaarringen in het hout van een boom elkaar omsluiten. 

 Hun omtrekken zijn echter veel minder regelmatig. Ook het 

 oppervlak is maar zelden geheel glad ; gewoonlijk vertoont 

 het bulten en inzinkingen; vaak ook is het korrelig als grof 

 zand. De kleur is blauwgroen, meestal zeer licht, op vochtige 

 plaatsen donkerder; die van de breukvlakte grijs met witte 

 ringen. 



De blauwgroene kleur van het oppervlak verraadt de aan- 

 wezigheid van wiertjes, behoorende tot de klasse der Gano- 

 phyceae. Onder het mikroskoop kunnen we ons van de juist- 

 heid dezer opvatting overtuigen. Lossen we met behulp 

 van een of ander zuur de kalk, waarin de draden ingebed 

 liggen, op, dan wordt het ons mogelijk, deze nader te bekijken. 

 Het blijkt, dat we voornamelijk met twee soorten, de eene 

 behoorende tot het geslacht Rivularia, de andere tot Phor- 

 midium^ te doen hebben. De laatste is beperkt tot de gladde 

 deelen van het oppervlak, Riviilaria vinden we op de kor- 

 relige plaatsen; vaak zijn de kolonies door elkaar heen 

 gegroeid. We kunnen ze onmiddellijk van elkaar onderscheiden 

 door het preparaat te behandelen met chloorzink-jodium. De 

 scheeden der Phormidium-soovt nemen daarin een lichtblauwe 

 tint aan, die dagen lang behouden blijft, die onzer Rivularia 

 kleuren zich niet. De draden der laatste zijn ook de helft 

 dunner en, waardoor ze zich als behoorende tot de familie 



