— 76 — 



Naar het schijnt, is de toestand van het terras vroeger an- 

 ders geweest. Dr. H. Winter (Twee verdere gevallen van on- 

 vruchtbaarheid bij suikerrietgronden. Archief voor de Java- 

 suiker industrie 4e Jaargang 1896), die ii: Mei 1894 het Idjen- 

 plateau bezocht, om een studie te maken van het bij tijden 

 zure water, dat de suikerfabriek Asembagoes daarvan ontvangt, 

 beschrijft het Tjeding en zijn omgeving als volgt: 



„Op een plek, waar de steile helling van den linkeroever 

 der vereenigde rivieren (nu Banjoepoetih genoemd) iets terug 

 treedt en het woud lichter wordt, ontwaarden we een bijna 

 cirkelvormig reservoir, waarvan de diameter op :±:_ 25 meter ^) 

 geschat kan worden en dat met den Westkant tegen den 

 berg leunt, aan de andere kanten toegankelijk en uit een soort 

 druipsteen gevormd is. 



„De bovenrand vormt een muur van dit gesteente, 4^ 1 

 meter hoog loodrecht zich verheffend; van daar gaan kleine 

 terrassen van hetzelfde materiaal uit, die zich bijna tot aan 

 de rivier uitstrekken, met kleine dammen daarop, juist zoo- 

 als de rijstvelden door de inlanders op steile hellingen aan- 

 gelegd. De bovenrand is over deze met water en talrijke schelp- 

 jes gevulde terrasjes gemakkelijk te bereiken —talrijke versche 

 sporen der bantengs, in het slijk afgedrukt, bewezen, dat de 

 inhoud van dit natuurlijke bassin door deze dieren als drink- 

 water gebruikt wordt. 



„Het blijkt duidelijk, hoe dit bassin is ontstaan. Het water, 

 blijkbaar uit spleten van een kalkgebergte afkomstig, depo- 

 neert de druipsteenachtige afscheiding bij het overloopen door 

 verdamping en koolzuurverlies, evenals dit bij vorming van 

 stalagmieten in de bekende holen plaats vindt, en bouwt zoo 

 voor zich zelf een juist waterpas zich uitstrekkenden muur 

 op. De verschillende terrassen vormen blijkbaar kenmerken 

 der perioden, waarin het water rijkelijker vloeide (Westmoes- 

 son) en waarin de toevoer ophield, dus een soort jaarringen. 



„Deze ringen worden hoe langer hoe kleiner — de laatste 

 en hoogste heeft blijkbaar vele jaren noodig gehad om zijn 

 tegenwoordigen stand te bereiken. Het overloopende water 



1) Deze schatting is, evenals die van de hoogte van den stuwmuur van het 

 bekken, ongetwijfeld te laag. 



