— U6 — 



Op kolloïdrijke kleigronden is deze werking veel minder 

 sprekend, vooral wanneer versche stalmest wordt gebruikt. 

 Onder den invloed van den ammoniak vormen zich uit den 

 stalmest oplosbare humuskolloïden, die zich als „schutzkolloïd" 

 kunnen laten gelden en daardoor de werking van den ammo- 

 niak, waarover wij boven reeds spraken, ondersteunen. Op den 

 duur verdwijnen deze echter door oxydatie, waardoor per slot 

 van rekening de overblijvende humuskolloïdgels toch nog de 

 structuur van den grond verbeteren. 



Bij de ontleding der humusstoffen door directe oxydatie en 

 door de werking van lagere organismen ontstaan belangrijke 

 hoeveelheden koolzuur. In een der vorige opstellen werd de 

 gunstige, koaguleerende werking hiervan op de kolloïden in 

 den grond reeds besproken, zoodat wij hier met een verwij- 

 zing daarnaar kunnen volstaan. 



Per slot van rekening moet nog gewezen worden op een 

 biologischen factor, die mogelijk eveneens van belang zijn kan. 



In den stalmest ontwikkelen zich n. 1. in rijke mate 

 allerlei schimmels en bacteriën. Nu is het een bekend feit, 

 dat sommige schimmels, die zich gemakkelijk vermenigvul- 

 digen ir kolloïde goudoplossingen, het vermogen bezitten, het 

 goud uit de oplossing neer te slaan en op zich zelf vast te 

 leggen. De ook in den grond voorkomende Chlamydothrix- 

 bacteriën, die de typische bruingele buisjes vormen, doen het 

 zelfde met het ijzerhydroxydesol. De mogelijkheid is dus niet 

 uitgesloten, dat verschillende der in den grond voorkomende 

 lagere organismen dergelijke werkingen kunnen uitoefenen en 

 grundkolloïden kunnen uitvlokken. 



Voor de groene bemesting zijn in hoofdzaak dezelfde facto- 

 ren van invloed, die wij hierboven voor de stalmestbemes- 

 ting hebben leeren kennen. Enkele verschilpunten moeten 

 echter even onder het oog worden gezien. De vorming van 

 oplosbare humuskolloïden kan bij groene bemesting niet in 

 zoo sterke mate plaats vinden als bij den stalmest. De groene 

 bemesting reageert n.l. niet alkalisch als de stalmest en is 

 daardoor meer blootgesteld aan de aantasting door schimmels, 

 die de afbrekingsprodukten der eiwitten reeds verbruikt heb- 

 ben, voordat het tot de vorming van ammoniak gekomen is. 



