— 150 — 



en gips. Daarna kernen dan de kalkhoudende fosfaten aan 

 de beurt. 



Het is een door de praktijk bekend feit, dat de werking van 

 de kalk het duidelijkst te voorschijn komt, wanneer de kalk 

 gegeven wordt in den vorm van ongebluschte kalk, de koolzure 

 kalk werkt minder krachtig en gips nog minder. Dit komt vol- 

 maakt overeen met hetgeen wij theoretisch zouden voorspellen. 



Ongebluschte kalk wordt in den grond onder den invloed van 

 het water eerst omgezet in kalkhydroxyde, dat vrij goed oplos- 

 baar is en waarbij zich vormen een tweewaardig positief 

 calciumion tegenover twee negatieve eenwaardige OH' ionen. 

 Het zeer weinig oplosbare kalkcarbonaat vormt metwater 

 een tweewaardig positief kalkion tegenover twee eenwaardige 

 negatieve ionen. Het eerst optredende COjion, dat tweewaardig 

 is, zet zich met het water om onder vorming der negatieve OH 

 en HCOsionen, die beide eenwaardig zijn. Het gips of zwavel- 

 zure kalk vormt een tweewaardig positief kalkion tegenover 

 een tweewaardig negatief SOgion. 



De grondkolloïden zijn nu voor verreweg het grootste deel 

 negatief geladen, zoo ook alle suspensies en humuskolloïden. 

 Hierop moet natuurlijk de bijtende kalk dan bijzonder krach- 

 tig koaguleerend inwerken, omdat het tweewaardige calciumion, 

 zooals wij in de inleiding zagen, sterker moet werken dan 

 de eenwaardige OHionen. Door de zeer geringe oplosbaarheid 

 en dissociatie ij moet de koolzure kalk veel minder sterk 

 werken. Bij gips krijgen wij, dat de invloed van het twee- 

 waardige kalkion wordt tegengewerkt door het eveneens 

 tweewaardige S04ion. Van deze stof zullen dan ook reeds 

 betrekkelijk belangrijke hoeveelheden noodig zijn voordat er- 

 van een merkbaren gunstigen invloed sprake is. 



Van de kalk is ook zijne werking als indirect werkende 

 meststof bekend; kaligebrek b.v. kan soms door kalkbe- 

 raesiing worden opgeheven. Dit vindt eene eenvoudige ver- 

 klaring in de wisselwerking, die plaats vindt tusschen de 

 toegevoegde kalk en de absorptief gebonden kali. Dit laatste 

 wordt dan vrij gemaakt, en den planten ter beschikking ge- 



1) Zie pag. 445. van den vorigen jaargang. 



