— 154 - 



Van meer beteekenis is volgende Palm, de Corypha Gebanga 

 Bl., de g ë b a n g van Java — ook elders gebruikelijke inlandsche 

 namen, en botanische synonyraen worden genoemd — , die 

 de als middel tegen dysenterie gewaardeerde, maar dure 

 blendog gëbang oplevert. Deze gom is echter niet het 

 voornaamste product van den boom. Het hoofdproduct is de 

 agël, die van de jonge bladeren gemaakt wordt. Uitvoerig 

 wordt beschreven de bereiding van agel, gelijk die in Zuid-Cele- 

 bes plaats heeft, en van een bijzonder scerke agel-soort, die 

 te Makasar als papas bekend staat. Verder wordt verhaald, 

 op welke wijze de agel verwerkt wordt tot de zeer dunne 

 matten, die onder den naam karoro — te Batavia kadoet — 

 o.a. tot de vervaardiging van zeilen voor prauwen gebezigd 

 worden. Ook de agel- weefsels van Madoera worden besproken, 

 alsmede het gebruik, dat daarvan voor zakken tot verschillende 

 doeleinden gemaakt wordt: een grove soort b.v. wordt naar 

 Padang uitgevoerd om daar, met een jute buitenzak, te dienen 

 voor het verpakken van koffie voor de Amerikaansche markt. 



Kortelijk worden nog de mislukte proeven vermeld, die bij 

 het Dep. v. O. E. N. in 1906 verricht zijn tot het gebruik 

 van agel-zakken als verpakkingsmateriaal voor rijst, koffie 

 en zout in plaats van de ingevoerde jute-zakken. 



Uitvoerige opgaven aangaande de afmetingen, waarin de 

 verschillende agelweefsels in den handel komen, omtrent 

 prijzen van deze weefsels en van de grondstoffen en omtrent 

 de literatuur, waaraan sommige gegevens ontleend zijn, maken 

 ten slotte het geschrevene over agel tot een volledig, wel 

 gedocumenteerd geheel. 



Van minder belang zijn de nu volgende Licuala en Livistona- 

 soorten. 



Borassus flahellifer L., de lont ar palm, levert palmwijn en 

 si wal an -suiker, welke laatste in de residentie Timoer een 

 groote rol speelt in de voeding, terwijl de Madoereezen er 

 voor eenige tonnen gouds van uitvoeren. Dit Madoereesche 

 product, dat in aarden potteü in den handel komt, bevat een 

 zeker percentage dëdëk, die er aan toegevoegd is om vervloeiing 

 bij het bewaren tegen te gaan. Tengevolge van dit dedek- 

 gehalte, dat voor het gewone gebruik in gebak niet hindert, 



