— 293 — 



Niagara-waterval, wier mechanische waterkracht een leveran- 

 cier voor de benoodigde electrische energie was. De opbrengst 

 was wel bevredigend, maar de toestellen waren te gecom- 

 pliceerd en te vaak in 't ongereede. 



Gevestigd succes hebben eerst de Noorsche ingenieurs 

 BiRKELAND BB. Eyde gehad. Zij voerden lucht door den ge- 

 weldigen lichtboog van een buitengewoon sterken wisselstroom. 

 Door de lucht werden die bogen tusschen de polen van een 

 electromagneet tot vlakke schijven, als vlammende zonnen 

 uiteengeblazen. Aldus worden in een electrischen oven van 

 500 Kilo-Watt, per minuut 75 kubieke M. lucht doorgezogen, 

 welke met een gehalte van 1% NO uittreden. 



Bij Notodden (Noorwegen), waar de watervallen een effect 

 van 60000 P. K. leveren (ruim 44000 K. W.), heeft men later 

 ovens van 1000-3000 K. W. in gebruik genomen. Geregelde ver- 

 nieuwingen bleken ook hier noodzakelijk. De NO houdende lucht 

 wordt nu bij uittreding uit den oven afgekoeld en naar de 

 oxydatiekamers geleid, waar door overmaat van luchtzuurstof 

 zuurstofrijkere N-verbindingen gevormd worden. Deze worden 

 voor een deel in water opgenomen en de oplossing gecon- 

 centreerd, waarbij een salpeterzuur van 30 volumepercenten 

 het eindresultaat is. Deze vloeistof laat men op kalksteen in- 

 werken, waarna uit de verkregen calciumnitraat-oplossing het 

 droge zout gewonnen wordt. In vaten van 100 K. G. salpe- 

 terzure kalk gaat de buit der luchtverovering den handel in. 

 Een ander deel der gassen wordt met soda op natriumnitriet 

 verwerkt, terwijl in den laatsten tijd ook ammoniumnitraat 

 gewonnen wordt, welke verbinding natuurlijk veel stikstof- 

 rijker is dan het caiciumnitraat. 



De beide overige, procédé's hebben het zelfde beginsel tot 

 grondslag. 



Wij komen thans tot de bewerkingen, die wij onder groep 

 B. gerangschikt hebben. Ook hier mogen eenige algemeene 

 opmerkingen vooraf gaan. Om zuivere luchtstikstof te ver- 

 . krijgen, moet men de zuurstof aan de lucht onttrekken. Langs 

 physischen weg geschiedt dit bij het procédé volgens Linde, 

 waarbij men uitgaat van vloeibare lucht. Het feit, dat een 

 verschil in kookpunt bestaat tusschen vloeibare zuurstof en 



