— 294 — 



vloeibare stikstof, maakt het mogelijk, die beide door destil- 

 latie te scheiden. Volgens deze methode verkrijgt men dus 

 zoowel zuivere luchtstikstof als zuivere luchtzuurstof. De 

 chemische scheiding van een mengsel van twee stoffen heeft 

 tot grondslag: een dier beide stoffen met een derde stof een 

 verbinding te doen aangaan, in dier voege, dat nu een een- 

 voudige mechanische scheiding de andere der beide stoffen 

 zuiver kan opleveren. Wordt b. v. lucht over een gloeiende 

 koperspiraal geleid, dan verdwijnt de zuurstof als gas in den 

 vorm van het vaste koperoxyde en de stikstof treedt alleen uit. 



Bij het procédé volgens Frank en Caro wordt een stikstof- 

 stroom over gloeiend, fijngemalen caiciumcarbide geleid, waar- 

 bij de volgende reactie zich afspeelt: 



CaC2 + N2 = CaCN2-j-C 



caiciumcarbide -\- stikstof == calciumcyaanamide + koolstof. 

 De nu verkregen verbinding in onzuiveren staat is bekend 

 onder den naam „kalkstikstof". De voor deze bewerking be- 

 noodigde stikstof wordt volgens een der beide bovengenoem- 

 de methodes verkregen. Door toevoeging van chloorcalcium 

 verloopt de reactie bij lagere temperatuur. Daar de reactie 

 onder warmte-ontwikkeling plaats grijpt, is warmtetoevoer 

 alleen noodig om haar in te leiden ; is dit geschied, dan wordt 

 niet verder verwarmd. Het eindproduct bevat 20% stikstof 

 en wordt met petroleum bevochtigd om het verstuiven bij 

 het uitstrooien tegen te gaan. De planten kunnen de kalk- 

 stikstof niet onmiddellijk als voedsel tot zich nemen; deze 

 ondergaat in den bodem eerst veranderingen, waardoor pro- 

 ducten gevormd worden, die wel opneembaar zijn. In de eerste 

 plaats werken koolzuur en water in volgens de vergelijking : 

 CaCNg + CO2 -f H2 O = CaCOj + CHgN,. 



Calciumcyaanamide + koolzuur -f- water = calciumcar- 

 bonaat -}- cyaanamide. Vervolgens neemt het cyaanamidede 

 elementen van water op onder vorming van ureum: 

 CH2N2 + H2O = CO(NH2)2 

 Deze omzetting wordt katalytisch versneld, door ijzer- en. 

 mangaanoxyden, aan welke stoffen de bodem in onze tropen 

 al bijzonder rijk is. Ureum kan door de planten onmiddelijk 

 als stikstofvoedsel opgenomen worden. De bodembacteriën 



