— 296 — 



ding in het groot toegelegd heeft; met dit gevolg, dat de 

 prijs aanmerkelijk goedkooper is geworden. Onder deze om- 

 standigheden kon het vraagstuk der synthetische ammoniak- 

 bereiding met succes voor de praktijk ter hand genomen 

 worden. 



Onder een synthetische bereiding eener stof verstaat men 

 de directe opbouwing uit zijne elementen, in ons geval dus 

 de bereiding van ammoniak (l^Hg) uit stikstof en waterstof. 

 Op zeer geniale wijze heeft Haber dit vraagstuk opgelost. 

 Ammoniak is een bij lage temperatuur bestendige verbinding, 

 bij roodgloeihitte is hst bijna geheel in de beide samenstel- 

 lende elementen gesplitst. Haber vond dat in een volume 

 stikstof en drie volumina waterstof bij evenwicht bij een 

 temperatuur van 500°, 0.5% ammoniak (NHg") aanwezig was. 



Verhooging van den druk verschuift het evenwicht ten gunste 

 van de ammoniak. Van het grootste belang echter was de 

 ontdekking, dat het gebruik van uranium als katalysator de 

 ammoniakvorming dermate bevorderde, dat men de combinatie 

 van hoogen druk en temperatuur achterwege kon laten, zonder 

 de opbrengst aan ammoniak te schaden. 



Aldus werd bij dezelfde temperatuur (500°), bij een druk 

 van 100 atmospheren, 10% ammoniak verkregen, door het 

 gebruik van een katalysator. Door verwijdering van de gevormde 

 ammoniak wordt het evenwicht steeds weder verschoven, 

 zoodat door toevoer van nieuwe waterstof en stikstof wille- 

 keurige hoeveelheden ammoniak gewonnen kunnen worden. 



Nadat hiermede het laboratorium-onderzoek van Haber geëin- 

 digd was, nam de „Badische Anilin- und Soda-Fabrik" het bedrijf 

 in 't groot ter hand. Hieraan is nog toe te voegen dat de 

 gebruikte waterstof en stikstof zeer zuiver moeten zijn (een 

 verontreiniging met zuurstof b.v. geeft aanleiding tot heftige 

 ontploffingen). De vele en groote technische moeielijkheden 

 zijn thans ook overwonnen en bij Ludwigshafen is nu een 

 fabriek voor synthetische ammoniak gebouwd. 



Iedereen weet, dat ammoniak bij gewone temperatuur en druk 

 een vluchtige verbinding is. Om er voor den landbouw een 

 bruikbare meststof van te maken bindt men het aan zwavelzuur. 

 De zwavelzure ammoniak is droog, strooibaar en met andere 



