— 319 — 



B e s m e 1 1 e 1 i j k e ziekten. 



Besmettelijke ziekten zijn die ziekten, welke bij raensch 

 en dier worden veroorzaakt door een levende smetstof, die 

 het lichaam binnendringt, van het eene op het andere dier 

 kan worden overgebracht, en zich, wanneer de omstandighe- 

 den gunstig zijn, in het dierlijk lichaam kan vermenigvuldigen, 

 zoodat dit laatste ziek wordt. 



Reeds lang kende men de besmettelijke ziekten en wist 

 van hun bestaan af, zonder dat nog iets van de oorzaak 

 bekend was. 



Men zag, dat in sommige gevallen een groot aantal dieren 

 tegelijk ziek werd, of kort na elkaar, dat de dieren dan steeds 

 onder dezelfde verschijnselen stierven, dat de ziekte zich 

 verbreidde in een bepaalde streek, van die streek weer naar 

 andere en zoo zelfs van land tot land, werelddeelen doortrok. 

 Ook werd opgemerkt, dat wanneer zieke dieren met gezon- 

 de in aanraking kwamen, deze laatste ziek werden, dat zelfs, 

 wanneer de gezonde dieren met voorwerpen of personen in 

 aanraking kwamen, die kort te voren met ziek vee waren 

 samen geweest, zulks voldoende was om de ziekte op te 

 wekken. Men moest zoodoende wel tot de slotsom komen, 

 dat er een geheimzinnig iets bestond, dat van dier op dier 

 overging of dat in de atmospheer rondwaarde. Uit het feit 

 dat reeds een geringe aanraking (soms zoo gering, dat men 

 zich niet eens meer wist te herinneren, óf ze had plaats 

 gehad) voldoende bleek om de ziekte over te brengen, kon 

 worden opgemaakt, dat slechts een zeer kleine hoeveelheid 

 smetstof noodig was, om de ziekte te verwekken. 



Er werd vroeger onderscheid gemaakt tusschen de eigen- 

 lijke besmettelijke ziekten, waarbij werd waargenomen dat 

 de smetstof direct van dier op dier overging, de z. g. conia- 

 gieiise ziekten, en die, waarvan plotseling gelijktijdig een aan- 

 tal gevallen verspreid in een streek optrad zonder dat van 

 onderlinge aanraking der dieren sprake kon zijn geweest. 

 Deze laatste schreef men toe aan kwade dampen, miasmata^ 

 en noemde ze daarom miasmatüche ziekten. 



Als voorbeeld van de eersten kon dan gelden de hondsdolheid, 



